2019'dan beri iyiliği sınır tanımadan taşıyoruz.
T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307
T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307
· Kurban Rehberi · 5 dk okuma
Adak kurbanı, kişinin dinen yükümlü olmadığı hâlde Allah’a söz vererek kendi üzerine vacip kıldığı kurbandır. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre adayan kişi ve yakın akrabası bu kurbanın etinden yiyemez; etin tamamı yoksullara dağıtılır. Adağın nasıl geçerli olduğunu, kurbanın nasıl kesildiğini ve etin kimlere verildiğini kaynaklarıyla bu yazıda bulabilirsiniz.
İçindekiler
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre adak (nezir), sözlükte insanın yerine getirmeyi kendisine borç kıldığı, vaat ettiği şey demektir. Fıkıh terimi olarak, kişinin dinen yükümlü olmadığı hâlde farz ya da vacip türünden bir ibadeti yapacağına dair Allah’a söz vermesidir.
Adak kurbanı, bu sözün kurbanla ilgili olanıdır. Ansiklopedinin “Kurban” maddesinde adak kurbanı, kişinin dinen zorunlu olmadığı hâlde Allah’a verdiği sözle kendi üzerine vacip kıldığı kurban olarak tanımlanır ve kesilmesinin vacip olduğu belirtilir.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre adak Kur’an’da Bakara Suresi’nin 270., İnsân Suresi’nin 7. ve Hac Suresi’nin 29. ayetlerinde geçer. Adağın yerine getirilmesi, Nahl Suresi’nin 91. ve İsrâ Suresi’nin 34. ayetlerinde bildirilen, verilen söze bağlı kalma ilkesinin gereği sayılmıştır.
Hz. Peygamber, ibadet türünden adakların yerine getirilmesini istemiştir:
مَنْ نَذَرَ أَنْ يُطِيعَ اللَّهَ فَلْيُطِعْهُ، وَمَنْ نَذَرَ أَنْ يَعْصِيَهُ فَلاَ يَعْصِهِ
“Kim Allah’a itaat etmeyi adarsa O’na itaat etsin; kim O’na isyan etmeyi adarsa isyan etmesin.”
Buhârî, Eymân 31
Bir başka hadiste Hz. Peygamber, adağın hiçbir şeyi öne almayacağını, geriye de bırakmayacağını, onunla ancak cimrinin elinden mal çıkarıldığını bildirmiştir (Buhârî, Eymân 26; Müslim, Nezr 2).
İslâm Ansiklopedisi’nin aktardığına göre mezheplerin adak adamaya bakışı aynı değildir:
Aynı kaynağa göre bir şarta bağlanmayan adak, adandığı anda kişinin üzerine borç olur ve bu borcu bekletmeden yerine getirmek müstehaptır; şarta bağlanan adak ise şart gerçekleşince vacip olur.
İslâm Ansiklopedisi’nde adağın geçerli olması için sayılan şartlar şöyledir:
İslâm Ansiklopedisi adakları, bir şarta bağlanıp bağlanmamasına göre ayırır ve yerine getirilme zamanını buna göre açıklar:
İslâm Ansiklopedisi’nin “Kurban” maddesinde kurban edilebilecek hayvanlar koyun, keçi, sığır, manda ve deve olarak sayılır. Aynı maddeye göre:
İslâm Ansiklopedisi’ne göre kurbanın ibadet niyetiyle kesilmesi şarttır; niyetin kalpten yapılması yeterlidir. Kesen kişi “Bismillâhi Allahüekber” diyerek keser.
Aynı kaynağa göre besmelenin unutulması bir şey gerektirmez; bile bile terk edilirse Hanefî mezhebine göre o hayvanın eti yenmez.
İmkânı olan kişinin kurbanını kendisinin kesmesi mendup görülmüştür. Kendisi kesemeyen kişi bir başkasına vekâlet vererek kestirebilir; kurban sahibinin kesim sırasında hazır bulunması müstehaptır.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre adak kurbanının etinin tamamı yoksullara dağıtılır; adayan kişi ve yakın akrabası bu etten yiyemez.
Ansiklopedide adak kurbanının etinden yiyemeyecek kişiler şöyle sayılır:
Bu kişiler etten yerlerse, yedikleri etin karşılığını yoksullara sadaka olarak vermeleri gerekir.
Kurban Bayramı’nda kesilen kurbanda durum farklıdır. Aynı kaynağa göre o kurbanın etinden sahibi ve ailesi yiyebilir; etin bir bölümünün eşe dosta, bir bölümünün de yoksullara verilmesi tavsiye edilmiştir.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre adağını yerine getiremeden vefat eden kişinin yakınları bu adağı onun adına yerine getirebilir; ancak bununla yükümlü değildirler. Hanefî ve Mâlikî mezheplerine göre mal ile ilgili bir adak borcunun ödenmesi için kişinin bunu vasiyet etmiş olması gerekir.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre adayan kişi, eşi, çocukları ve torunları, annesi, babası, dedeleri ve nineleri adak kurbanının etinden yiyemez. Yerlerse yedikleri etin karşılığını yoksullara sadaka olarak verirler.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre adak kurbanının etinin tamamı yoksullara dağıtılır.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre adak sözle yapılır; yalnızca niyet etmek adak sayılmaz.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre şarta bağlı adak, şart gerçekleşince yerine getirilir. Şarta bağlı olmayan ve zamanı belirtilmemiş adağı kişi, âlimlerin çoğunluğuna göre dilediği zaman yerine getirebilir; bekletmeden yerine getirmek müstehaptır. Bazı âlimlere göre ise bu adak bekletmeden yerine getirilmelidir.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre şart gerçekleşmeden kesilen kurban nafile sayılır; şart gerçekleşince adağın yeniden yerine getirilmesi gerekir.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre kendisi kesemeyen kişi bir başkasına vekâlet vererek kurbanını kestirebilir.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre bayramda kesilen kurbanın etinden sahibi ve ailesi yiyebilir. Adak kurbanının etinden ise adayan kişi ve yakın akrabası yiyemez; etin tamamı yoksullara dağıtılır.
İlgili sayfalar
Bu sayfa içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı,resim,görüntü,fotoğraf,video,vb.) Hayır Kapısı Derneği'ne ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında korunmaktadır
Bu hakları ihlal eden kişiler, 5486 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Dernek ilgili yasal işlem başlatma hakkına sahiptir