2019'dan beri iyiliği sınır tanımadan taşıyoruz.
T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307
T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307
· Namaz ve İbadet · 3 dk okuma
Cuma namazı, cuma günü öğle vaktinde cemaatle kılınan ve farzı iki rekât olan namazdır; hutbe bu namazın şartıdır. Bu yazıda cuma namazının kimlere farz olduğunu, kaç rekât olduğunu, sırasıyla nasıl kılındığını ve mezheplerin aradığı şartları Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne dayanarak bulabilirsiniz.
İçindekiler
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre cuma namazı belirli şartlarla farzdır ve bu konuda görüş birliği vardır; dayanağı Cum‘a Suresi’nin 9. ayetidir. Maddeye göre cuma namazının farz olması için şu şartlar aranır:
Maddeye göre kadınlar ve yolcular cuma namazıyla yükümlü değildir; ancak camiye gidip kılarlarsa namazları geçerlidir ve ayrıca öğle namazı kılmazlar.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre cuma namazının farzı iki rekâttır. Hanefî mezhebine göre farzdan önce dört rekât sünnet kılınır; farzdan sonraki sünnet konusunda mezhep içinde iki görüş vardır:
| Bölüm | Rekât | Açıklama |
|---|---|---|
| İlk sünnet | 4 | Farzdan önce, tek başına kılınır |
| Farz | 2 | Hutbeden sonra, cemaatle kılınır |
| Son sünnet | 4 ya da 6 | Ebû Hanîfe’ye göre dört; Ebû Yûsuf ve İmam Muhammed’e göre altı rekât |
Maddeye göre bazı Hanefî âlimleri, cumanın şartlarının oluşmamış olabileceği ihtimaline karşı “zuhr-i âhir” adıyla dört rekât daha kılınmasını ihtiyaten önermiştir; madde, bu namazın kılınmaması gerektiğini savunan görüşü daha güçlü bulur.
Sıra İslâm Ansiklopedisi’nin “Cuma” maddesindeki anlatıma dayanır. İki ve dört rekâtlı namazların kılınışı için Namaz Nasıl Kılınır? yazımıza bakabilirsiniz.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre dört mezhep de hutbeyi cuma namazının şartı sayar. Hutbe okunurken namaz kılmayı Ebû Hanîfe ve İmam Mâlik mekruh görür; İmam Şâfiî’ye göre camiye o sırada giren kişi iki rekât kılabilir.
مَنْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ أَتَى الْجُمُعَةَ فَاسْتَمَعَ وَأَنْصَتَ غُفِرَ لَهُ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجُمُعَةِ وَزِيَادَةُ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ
“Kim güzelce abdest alır, sonra cumaya gelir, hutbeyi susarak dinlerse o cuma ile diğer cuma arasındaki ve fazladan üç günün günahları bağışlanır.”
Müslim, Cum‘a, hadis no: 857
İslâm Ansiklopedisi’ne göre cuma namazının geçerli olması için vakit, cemaat ve hutbe şarttır. Cemaatin en az kaç kişi olacağı konusunda mezhepler farklı görüştedir:
| Mezhep | En az cemaat sayısı |
|---|---|
| Hanefî (Ebû Hanîfe) | İmam dışında üç kişi |
| Hanefî (Ebû Yûsuf) | İmam dışında iki kişi |
| Mâlikî | On iki kişi |
| Şâfiî ve Hanbelî | Kırk kişi |
Maddeye göre cuma namazının vakti, Hanbelîler dışındaki mezheplerde öğle namazının vaktidir.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre imam minbere çıktığı andan namaz kılınıncaya kadar alışveriş ve benzeri işlerle uğraşmak yasaklanmıştır; Hanefîler bunu tahrîmen mekruh, çoğunluk haram sayar.
إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمُ الْجُمُعَةَ فَلْيَغْتَسِلْ
“Biriniz cumaya geleceği zaman gusletsin.”
Buhârî, Cum‘a, hadis no: 877
Cuma gününün fazileti, gusül, erken gitmek ve Kehf Suresi’ni okumak gibi sünnetler için Cuma Günü Yapılacak İbadetler yazımıza bakabilirsiniz.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre farzı iki rekâttır. Hanefî mezhebinde farzdan önce dört rekât, farzdan sonra Ebû Hanîfe’ye göre dört, Ebû Yûsuf ve İmam Muhammed’e göre altı rekât sünnet kılınır.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre erkek, hür, mukim olan ve mazereti bulunmayan Müslümanlara farzdır.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre kadınlar cuma namazıyla yükümlü değildir; camiye gidip kılarlarsa namazları geçerlidir ve ayrıca öğle namazı kılmazlar.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre cemaat, cuma namazının geçerlilik şartıdır; Ebû Hanîfe’ye göre imam dışında en az üç kişi gerekir.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre bazı Hanefî âlimleri bu namazı ihtiyaten önermiştir; madde, kılınmaması gerektiğini savunan görüşü daha güçlü bulur.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre yolcu cuma namazıyla yükümlü değildir; kılarsa namazı geçerlidir ve ayrıca öğle namazı kılmaz.
Bu sayfa içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı,resim,görüntü,fotoğraf,video,vb.) Hayır Kapısı Derneği'ne ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında korunmaktadır
Bu hakları ihlal eden kişiler, 5486 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Dernek ilgili yasal işlem başlatma hakkına sahiptir