Anasayfa

Giriş/Üye

Hesap No

Bağış Yap

Sepetim

2019'dan beri iyiliği sınır tanımadan taşıyoruz.

T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307

  • Adres: Kısıklı, Yıldıran Sk. No:5, 34696 Üsküdar/İstanbul
  • Çağrı Merkezi: 0216 344 58 51
  • Whatsapp Hattı: 0552 392 58 51 - 0552 393 58 51
  • E-Mail Adresi: [email protected]

T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307

  • Adres: Kısıklı, Yıldıran Sk. No:5, 34696 Üsküdar/İstanbul
  • Çağrı Merkezi: 0216 344 58 51
  • Whatsapp Hattı: 0552 392 58 51 - 0552 393 58 51
  • E-Mail Adresi: [email protected]

Esmâü’l-Hüsnâ: Allah’ın İsimleri ve Anlamları

· Dualar ve Sureler · 4 dk okuma

Esmâü’l-hüsnâ, Allah’ın güzel isimleri demektir. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre bu tabir geniş anlamıyla Allah’a nisbet edilen bütün isimleri kapsar, terim olarak ise çoğunlukla doksan dokuz ismi ifade eder. Bu yazıda ilgili âyetleri, “doksan dokuz isim” hadisini ve Tirmizî rivayetindeki sırayla isimlerin Arapçasını, okunuşunu ve kısa anlamını bulabilirsiniz.

  • AnlamıAllah’ın güzel isimleri
  • Kur’an’daA‘râf 180, İsrâ 110, Tâhâ 8, Haşr 24
  • HadisBuhârî, Tevhîd, 7392; Müslim, Zikir, 2677
  • İsim listesiTirmizî, Daavât, 3507

Esmâü’l-hüsnâ ne demek?

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’nin “Esmâ-i Hüsnâ” maddesine göre bu tabir, geniş anlamıyla Allah’a nisbet edilen bütün isimleri kapsar; terim olarak ise çoğunlukla doksan dokuz ismi ifade eder. Maddede “hüsnâ” kelimesi “güzel” ve “en güzel” anlamlarıyla açıklanır.

Kur’an’da esmâü’l-hüsnâ

İslâm Ansiklopedisi’ne göre “esmâü’l-hüsnâ” tabiri Kur’an’da dört âyette geçer. Bu tabir A‘râf (7/180), İsrâ (17/110), Tâhâ (20/8) ve Haşr (59/24) sûrelerinde yer alır.

Ayet-i Kerime

وَلِلَّهِ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ فَادْعُوهُ بِهَا ۖ وَذَرُوا الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي أَسْمَائِهِ ۚ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

“En güzel isimler Allah’ındır; O’na bu isimlerle dua edin. O’nun isimleri konusunda eğri yola sapanları bırakın; onlar yaptıklarının karşılığını göreceklerdir.”

A‘râf, 7/180

Ayet-i Kerime

اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ

“Allah, kendisinden başka ilah olmayandır. En güzel isimler O’nundur.”

Tâhâ, 20/8

Ayet-i Kerime

هُوَ اللَّهُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ ۖ لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ ۚ يُسَبِّحُ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ

“O, yaratan, var eden, biçim veren Allah’tır. En güzel isimler O’nundur. Göklerde ve yerde olanlar O’nu tesbih eder. O, üstündür, hikmet sahibidir.”

Haşr, 59/24

İsrâ sûresinin 110. âyetinin baş kısmında da şöyle buyrulur: “De ki: İster ‘Allah’ diye çağırın ister ‘Rahmân’ diye; hangisiyle çağırırsanız çağırın, en güzel isimler O’nundur.”

Haşr sûresinin son üç âyetinde (59/22-24) şu isimler art arda geçer: Rahmân, Rahîm, Melik, Kuddûs, Selâm, Mü’min, Müheymin, Azîz, Cebbâr, Mütekebbir, Hâlik, Bâri’, Musavvir ve Hakîm. Âyetü’l-Kürsî’de Hay, Kayyûm, Alî ve Azîm; İhlâs Suresi’nde Samed ismi yer alır.

Doksan dokuz isim hadisi

Ebû Hüreyre’nin bildirdiğine göre Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur:

Hadis-i Şerif

إِنَّ لِلَّهِ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ اسْمًا مِائَةً إِلاَّ وَاحِدًا، مَنْ أَحْصَاهَا دَخَلَ الْجَنَّةَ

“Allah’ın doksan dokuz ismi vardır; yüzden bir eksik. Kim bunları sayarsa cennete girer.”

Buhârî, Tevhîd, hadis no: 7392

Hadis Buhârî’nin Şürût (hadis no: 2736) ve Daavât (hadis no: 6410) bölümlerinde ve Müslim’de de (Zikir, hadis no: 2677) yer alır. Buhârî’nin Daavât bölümündeki ve Müslim’deki rivayetlerde hadisin sonunda Allah’ın tek olduğu ve teki sevdiği de bildirilir.

İslâm Ansiklopedisi’ne göre hadisteki “ihsâ” kelimesi; saymak, ezberlemek, anlamını kavramak, benimsemek ve bu inanca uygun bir olgunluk kazanmak şeklinde açıklanmıştır.

Maddede, hadisteki doksan dokuz sayısının sınırlama anlamı taşımadığı görüşü aktarılır; maddeye göre Nevevî bu konuda âlimlerin ittifakı bulunduğunu belirtmiştir.

Doksan dokuz ismin listesi hangi kaynakta geçer?

İslâm Ansiklopedisi’ne göre Buhârî ve Müslim’deki rivayetlerde isimlerin listesi yer almaz. Doksan dokuz ismin tek tek sayıldığı liste Tirmizî (“Daavât”, 82) ve İbn Mâce (“Duâ”, 10) rivayetlerinde bulunur; iki listedeki isimler birbirinden farklıdır.

Maddeye göre birçok âlim ve hadisçi, isim listesinin hadisin aslında bulunmadığı, râviler tarafından eklendiği görüşündedir. Tirmizî’nin rivayetindeki liste ise sonradan İslâm dünyasında meşhur olmuştur.

Tirmizî de rivayetin sonunda bu hadis için “garîb” kaydını düşer (Tirmizî, Daavât, hadis no: 3507). İslâm Ansiklopedisi’nde ayrıca, İbn Hacer’in tespitine göre Tirmizî listesindeki bazı isimlerin Kur’an’da isim kalıbıyla geçmediği belirtilir.

Allah’ın doksan dokuz ismi ve anlamları

Aşağıdaki tabloda isimler Tirmizî’nin rivayetindeki sırayla verilmiştir. Arapça yazımlar bu rivayetin metninden alınmış, kısa anlamlar İslâm Ansiklopedisi’nin “Esmâ-i Hüsnâ” maddesindeki açıklamalarla karşılaştırılarak yazılmıştır.

SıraArapçasıOkunuşuAnlamı
1اللَّهُAllahKendisinden başka ilah bulunmayan, varlığı zorunlu ve her övgüye lâyık olan yüce zâtın adı
2الرَّحْمَنُRahmânBütün yaratılmışlara merhamet eden
3الرَّحِيمُRahîmMerhameti pek çok olan
4الْمَلِكُMelikBütün varlığın hükümdarı
5الْقُدُّوسُKuddûsHer türlü eksiklikten uzak
6السَّلاَمُSelâmEsenlik veren
7الْمُؤْمِنُMü’minGüven veren
8الْمُهَيْمِنُMüheyminHer şeyi görüp gözeten
9الْعَزِيزُAzîzYenilmeyen, üstün güç sahibi
10الْجَبَّارُCebbârİradesini her durumda yürüten
11الْمُتَكَبِّرُMütekebbirBüyüklüğünü ve yüceliğini gösteren
12الْخَالِقُHâlikYaratan
13الْبَارِئُBâri’Canlıları bir örneğe bakmadan yaratan
14الْمُصَوِّرُMusavvirVarlıklara biçim veren
15الْغَفَّارُGaffârGünahları çokça bağışlayan
16الْقَهَّارُKahhârHer şeye üstün gelen
17الْوَهَّابُVehhâbKarşılıksız veren
18الرَّزَّاقُRezzâkBütün canlıların rızkını veren
19الْفَتَّاحُFettâhİyilik kapılarını açan, kulları arasında hüküm veren
20الْعَلِيمُAlîmHer şeyi hakkıyla bilen
21الْقَابِضُKâbızDaraltan, canları alan
22الْبَاسِطُBâsıtGenişleten, bolluk veren
23الْخَافِضُHâfıdAlçaltan
24الرَّافِعُRâfi‘Yükselten
25الْمُعِزُّMuizİzzet ve şeref veren
26الْمُذِلُّMüzilZillete düşüren
27السَّمِيعُSemî‘Her şeyi işiten
28الْبَصِيرُBasîrHer şeyi gören
29الْحَكَمُHakemHüküm veren
30الْعَدْلُAdlMutlak adalet sahibi
31اللَّطِيفُLatîfEn ince işleri bilen, lütfeden
32الْخَبِيرُHabîrHer şeyden haberdar olan
33الْحَلِيمُHalîmCezalandırmakta acele etmeyen
34الْعَظِيمُAzîmPek yüce
35الْغَفُورُGafûrÇok bağışlayan
36الشَّكُورُŞekûrAz iyiliğe çok karşılık veren
37الْعَلِيُّAlîYüceler yücesi
38الْكَبِيرُKebîrPek büyük
39الْحَفِيظُHafîzKoruyup gözeten
40الْمُقِيتُMukîtHer canlının azığını yaratıp veren
41الْحَسِيبُHasîbHesaba çeken, kullarına yeten
42الْجَلِيلُCelîlUluluk sahibi
43الْكَرِيمُKerîmBütün üstün nitelikleri kendinde toplayan
44الرَّقِيبُRakîbHer şeyi gözetleyen
45الْمُجِيبُMücîbDualara karşılık veren
46الْوَاسِعُVâsi‘İlmi ve rahmeti her şeyi kuşatan
47الْحَكِيمُHakîmHer işi hikmetli olan
48الْوَدُودُVedûdÇok seven, çok sevilen
49الْمَجِيدُMecîdŞanı yüce
50الْبَاعِثُBâisÖldükten sonra dirilten
51الشَّهِيدُŞehîdHer şeye şahit olan
52الْحَقُّHakVarlığı gerçek olan
53الْوَكِيلُVekîlKendisine güvenilip dayanılan
54الْقَوِيُّKavîPek güçlü
55الْمَتِينُMetînSarsılmaz güç sahibi
56الْوَلِيُّVelîDost ve yardımcı
57الْحَمِيدُHamîdÖvgüye lâyık
58الْمُحْصِيMuhsîHer şeyi tek tek sayıp bilen
59الْمُبْدِئُMübdi’İlk defa yaratan
60الْمُعِيدُMuîdYeniden yaratan
61الْمُحْيِيMuhyîHayat veren
62الْمُمِيتُMümîtÖldüren
63الْحَىُّHayDiri, ebedî hayat sahibi
64الْقَيُّومُKayyûmHer şeyi ayakta tutan ve yöneten
65الْوَاجِدُVâcidDilediğini bulan, hiçbir şeye muhtaç olmayan
66الْمَاجِدُMâcidŞanı ve keremi yüce
67الْوَاحِدُVâhidTek olan
68الصَّمَدُSamedHiçbir şeye muhtaç olmayan, her şeyin kendisine muhtaç olduğu
69الْقَادِرُKâdirHer şeye gücü yeten
70الْمُقْتَدِرُMuktedirHer şeye kudreti yeten
71الْمُقَدِّمُMukaddimDilediğini öne alan
72الْمُؤَخِّرُMuahhirDilediğini geriye bırakan
73الأَوَّلُEvvelBaşlangıcı olmayan
74الآخِرُÂhirSonu olmayan
75الظَّاهِرُZâhirVarlığı apaçık olan
76الْبَاطِنُBâtınZâtı akılla kavranamayan
77الْوَالِيVâlîHer şeyi yöneten
78الْمُتَعَالِيMüteâlîAklın alamayacağı kadar yüce
79الْبَرُّBerİyiliği bol
80التَّوَّابُTevvâbTövbeleri kabul eden
81الْمُنْتَقِمُMüntakımSuçluları cezalandıran
82الْعَفُوُّAfüvAffeden
83الرَّءُوفُRaûfÇok şefkatli
84مَالِكُ الْمُلْكِMâlikü’l-mülkMülkün sahibi
85ذُو الْجَلاَلِ وَالإِكْرَامِZü’l-celâli ve’l-ikrâmUluluk ve ikram sahibi
86الْمُقْسِطُMuksitAdaletle hükmeden
87الْجَامِعُCâmi‘Bir araya getiren
88الْغَنِيُّGanîHiçbir şeye muhtaç olmayan
89الْمُغْنِيMuğnîZengin kılan
90الْمَانِعُMâni‘Dilemediği şeye engel olan
91الضَّارُّDârZarar verecek şeyleri de yaratan
92النَّافِعُNâfi‘Fayda veren
93النُّورُNûrNurlandıran
94الْهَادِيHâdîDoğru yola ileten
95الْبَدِيعُBedî‘Örneksiz yaratan
96الْبَاقِيBâkîVarlığı sürekli olan
97الْوَارِثُVârisHer şey yok olduktan sonra da varlığı süren
98الرَّشِيدُReşîdHer işi isabetli olan, doğru yolu gösteren
99الصَّبُورُSabûrÇok sabırlı

Esmâü’l-hüsnâ ile dua

A‘râf sûresinin 180. âyetinde “O’na bu isimlerle dua edin” buyrulur. Duanın âdâbı için Dua Nasıl Edilir? Duanın Âdâbı, namazdan sonra okunan tesbihler için Namazdan Sonra Tesbihat Nasıl Yapılır? yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre esmâü’l-hüsnâ, geniş anlamıyla Allah’a nisbet edilen bütün isimleri kapsar; terim olarak ise çoğunlukla doksan dokuz ismi ifade eder. Maddede “hüsnâ” kelimesi “güzel” ve “en güzel” anlamlarıyla açıklanır.

Hadiste Allah’ın doksan dokuz isminden söz edilir (Buhârî, Tevhîd, hadis no: 7392; Müslim, Zikir, hadis no: 2677). İslâm Ansiklopedisi’nde, bu sayının sınırlama anlamı taşımadığı görüşü aktarılır; maddeye göre Nevevî bu konuda âlimlerin ittifakı bulunduğunu belirtmiştir.

İslâm Ansiklopedisi’ne göre bu tabir Kur’an’da dört âyette geçer: A‘râf 7/180, İsrâ 17/110, Tâhâ 20/8 ve Haşr 59/24.

İslâm Ansiklopedisi’ne göre Buhârî ve Müslim’deki rivayetlerde isimlerin listesi yer almaz; liste Tirmizî (“Daavât”, 82) ve İbn Mâce (“Duâ”, 10) rivayetlerinde bulunur. Maddeye göre birçok âlim ve hadisçi, listenin râviler tarafından eklendiği görüşündedir.

İslâm Ansiklopedisi’ne göre hadisteki “ihsâ” kelimesi; saymak, ezberlemek, anlamını kavramak, benimsemek ve bu inanca uygun bir olgunluk kazanmak şeklinde açıklanmıştır.

A‘râf sûresinin 180. âyetinde “En güzel isimler Allah’ındır; O’na bu isimlerle dua edin” buyrulur.

Kaynaklar

  1. “Esmâ-i Hüsnâ”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Bekir Topaloğlu): islamansiklopedisi.org.tr/esma-i-husna
  2. Kur’an-ı Kerim: A‘râf, 7/180; İsrâ, 17/110; Tâhâ, 20/8; Haşr, 59/22-24.
  3. Buhârî, Şürût, hadis no: 2736; Daavât, hadis no: 6410; Tevhîd, hadis no: 7392; Müslim, Zikir, hadis no: 2677; Tirmizî, Daavât, hadis no: 3507.
SadakaSadakanızı ihtiyaç sahiplerine ulaştırabilirsiniz. Detaylı Bilgi Almak İçinWhatsApp Hattımız 0552 392 58 51

Bu sayfa içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı,resim,görüntü,fotoğraf,video,vb.) Hayır Kapısı Derneği'ne ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında korunmaktadır

Bu hakları ihlal eden kişiler, 5486 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Dernek ilgili yasal işlem başlatma hakkına sahiptir

STK PRO