Anasayfa

Giriş/Üye

Hesap No

Bağış Yap

Sepetim

2019'dan beri iyiliği sınır tanımadan taşıyoruz.

T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307

  • Adres: Kısıklı, Yıldıran Sk. No:5, 34696 Üsküdar/İstanbul
  • Çağrı Merkezi: 0216 344 58 51
  • Whatsapp Hattı: 0552 392 58 51 - 0552 393 58 51
  • E-Mail Adresi: [email protected]

T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307

  • Adres: Kısıklı, Yıldıran Sk. No:5, 34696 Üsküdar/İstanbul
  • Çağrı Merkezi: 0216 344 58 51
  • Whatsapp Hattı: 0552 392 58 51 - 0552 393 58 51
  • E-Mail Adresi: [email protected]

İsraf Nedir?

· Ayet ve Hadislerle Değerler · 3 dk okuma

İsraf, sözlükte haddi aşmak demektir; terim olarak malı ve imkânları ölçüsüzce, yerinde olmayan biçimde harcamayı anlatır. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre ölçülü harcamak cömertlik, ölçünün altı cimrilik, üstü israftır. İsrafın anlamını, çeşitlerini ve ilgili ayetleri bu yazıda bulabilirsiniz.

  • AnlamıHaddi aşmak
  • TebzîrMalı yanlış yere harcamak
  • DengeCimrilik ile israf arası

İsraf ne demektir?

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre israf, sözlükte haddi aşmak, ölçünün dışına çıkmak anlamına gelir. Terim olarak inançta, sözde ve davranışta dinin, aklın ya da örfün uygun gördüğü ölçüleri aşmayı, özellikle de malı ve imkânları meşru olmayan amaçlarla saçıp savurmayı anlatır.

İsraf ile tebzîr arasındaki fark

İslâm Ansiklopedisi’nin aktardığına göre Mâverdî iki kavramı şöyle ayırır:

  • İsraf harcamanın miktarıyla ilgilidir: doğru yere de olsa gereğinden fazla harcamaktır.
  • Tebzîr harcamanın niteliğiyle ilgilidir: miktarı ne olursa olsun malı yanlış yere harcamaktır.

Kur’an’da israf

İslâm Ansiklopedisi’nde israfla ilgili olarak anılan ayetlerden bazıları şunlardır:

  • En‘âm Suresi, 141. ayet: ürünlerin hakkının verilmesi emredilir ve israf edilmemesi istenir.
  • İsrâ Suresi, 27. ayet: malı saçıp savuranlar (tebzîr) kınanır.
  • İsrâ Suresi, 29. ayet: harcamada ne eli sıkı ne de büsbütün açık olunması öğütlenir.
  • Furkân Suresi, 67. ayet: harcarken israf etmeyen, cimrilik de etmeyen, ikisi arasında orta yolu tutanlar övülür.
  • Zümer Suresi, 53. ayet: “israf” kelimesi, günah işleyerek kendine haksızlık etme anlamında kullanılır.

Cömertlik, cimrilik ve israf

İslâm Ansiklopedisi’nin aktardığına göre Gazzâlî ölçüyü şöyle koyar: ölçülü harcamak cömertliktir; ölçünün altına düşmek cimrilik, üstüne çıkmak israftır.

Madde, tutumluluğu ve itidali İslâm’ın temel ilkelerinden biri olarak belirtir.

İsrafın çeşitleri

İslâm Ansiklopedisi’nde israfın görüldüğü alanlar şöyle anılır:

  • Yeme içme: helal olan şeylerin ihtiyaçtan fazla tüketilmesi haram ya da mekruh sayılmıştır.
  • Mal: lüks ve gösteriş tüketimi ile gereksiz kamu harcamaları israf olarak değerlendirilir.
  • Zaman ve emek: topluma faydası olmayan işlere zaman ve emek harcamak israf sayılır.

Hayır yaparken israf olur mu?

İslâm Ansiklopedisi’ne göre ibadette ve hayırda aşırılığın israf sayılıp sayılmayacağı tartışılmıştır; esas olan ölçülü olmaktır.

Hadis-i Şerif

خَيْرُ الصَّدَقَةِ مَا كَانَ عَنْ ظَهْرِ غِنًى، وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ

“Sadakanın hayırlısı, ihtiyaç fazlasından verilendir. Vermeye, geçimini üstlendiklerinden başla.”

Buhârî, Zekât 18

Madde, Hz. Peygamber’in malın tamamını sadaka olarak vermeyi uygun görmediğini de aktarır (Buhârî, Vesâyâ 2; Müslim, Vesâyâ 7–8).

İsrafın zararları

İslâm Ansiklopedisi’ne göre aşırı tüketim doğal kaynakları tüketir, çevre kirliliğine yol açar ve gelir dağılımını bozar. Madde, insanın zamanından ve servetinden hesaba çekileceğini bildiren hadisi de hatırlatır (Tirmizî, Kıyâmet 1).

Sıkça Sorulan Sorular

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre israf, ölçüyü aşmak; özellikle malı ve imkânları meşru olmayan amaçlarla saçıp savurmaktır.

İslâm Ansiklopedisi’nin Mâverdî’den aktardığına göre israf, doğru yere de olsa gereğinden fazla harcamak; tebzîr ise malı yanlış yere harcamaktır.

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’nde En‘âm 141, İsrâ 27 ve 29, Furkân 67 ve Zümer 53. ayetler anılır.

İslâm Ansiklopedisi’nin aktardığına göre Gazzâlî, ölçülü harcamayı cömertlik, ölçünün üstüne çıkmayı israf sayar.

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre hayırda aşırılığın israf olup olmadığı tartışılmıştır; esas olan ölçülü olmaktır.

Kaynaklar

  1. “İsraf”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Cengiz Kallek): islamansiklopedisi.org.tr/israf
  2. Buhârî, Zekât 18 (hadis no: 1426).
SadakaSadakanızı ihtiyaç sahiplerine ulaştırabilirsiniz. Detaylı Bilgi Almak İçinWhatsApp Hattımız 0552 392 58 51

Bu sayfa içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı,resim,görüntü,fotoğraf,video,vb.) Hayır Kapısı Derneği'ne ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında korunmaktadır

Bu hakları ihlal eden kişiler, 5486 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Dernek ilgili yasal işlem başlatma hakkına sahiptir

STK PRO