2019'dan beri iyiliği sınır tanımadan taşıyoruz.
T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307
T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307
· Ramazan ve Oruç · 3 dk okuma
İtikâf, ibadet amacıyla ve belirli bir şekilde camide kalmaktır. Hz. Peygamber Ramazan’ın son on gününde itikâfa girerdi. Bu yazıda itikâfın anlamını, çeşitlerini, mezheplere göre şartlarını ve itikâfta yapılacakları Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne dayanarak bulabilirsiniz.
İçindekiler
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre itikâf, “bir yere yerleşmek, oraya bağlanıp kalmak” anlamındaki kökten gelir. Terim olarak ibadet amacıyla ve belirli bir şekilde camide kalmayı anlatır. İtikâfa giren kişiye “mu‘tekif” denir.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre itikâf Bakara Suresi’nin 187. ayetinde anılır. Hz. Peygamber’in uygulaması ise şöyle aktarılır:
كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعْتَكِفُ الْعَشْرَ الأَوَاخِرَ مِنْ رَمَضَانَ
“Resûlullah, Ramazan’ın son on gününde itikâfa girerdi.”
Buhârî, İ‘tikâf, hadis no: 2025 (Abdullah b. Ömer’in anlatımı)
كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا دَخَلَ الْعَشْرُ شَدَّ مِئْزَرَهُ، وَأَحْيَا لَيْلَهُ، وَأَيْقَظَ أَهْلَهُ
“Ramazan’ın son on günü girdiğinde Hz. Peygamber kendini ibadete verir, gecesini ihya eder ve ailesini uyandırırdı.”
Buhârî, Fazlu leyleti’l-kadr, hadis no: 2024 (Hz. Âişe’nin anlatımı)
Hz. Âişe’nin aktardığına göre Hz. Peygamber bu uygulamayı vefatına kadar sürdürmüş, ondan sonra eşleri de itikâfa girmiştir (Buhârî, İ‘tikâf, hadis no: 2026).
İslâm Ansiklopedisi’nde itikâf vacip, sünnet ve mendup olmak üzere üç başlıkta ele alınır:
İslâm Ansiklopedisi’ne göre niyet etmek ve cünüplük, hayız ve nifas hâlinde olmamak itikâfın genel şartlarıdır. Diğer şartlarda mezhepler arasında fark vardır:
| Konu | Hanefî | Şâfiî | Mâlikî | Hanbelî |
|---|---|---|---|---|
| Yer | Beş vakit cemaatle namaz kılınan mescid | Herhangi bir mescid | Herhangi bir mescid | Beş vakit cemaatle namaz kılınan mescid |
| Oruç | Yalnız adanan itikâfta şart | Şart değil | Şart | Şart değil |
| En az süre | Kısa bir süre de yeterli | Kısa bir süre de yeterli | Bir gün bir gece | Kısa bir süre de yeterli |
Maddeye göre Hanefîler ve Hanbelîler, itikâfın cuma namazı kılınan camide yapılmasını daha faziletli görür. Kısa bir süreyi yeterli gören mezhepler de itikâfta en az bir gün kalınmasını tavsiye eder.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre âlimlerin çoğunluğu kadınların da camide itikâfa gireceği görüşündedir. Hanefî âlimleri ise kadınların evlerinde uygun bir yerde itikâfa girmesini tercih etmiştir.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre abdest ve gusül gibi zorunlu ihtiyaçlar için camiden çıkılabilir. Hasta ziyareti ya da cenaze namazı için çıkmak ise itikâfı bozar. Maddede, unutarak çıkmak ve doktora gitmek gibi durumlarda mezheplerin farklı görüşleri bulunduğu belirtilir.
İslâm Ansiklopedisi’nde itikâfta şunların yapılması tavsiye edilir:
Maddeye göre Ramazan’ın son on gününde itikâfa girmek, Kadir Gecesi’ni ihya etme fırsatı verdiği için de önemlidir. Ayrıntı için Kadir Gecesi Nedir, Ne Zaman? yazımıza bakabilirsiniz.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre ibadet amacıyla ve belirli bir şekilde camide kalmaktır.
Abdullah b. Ömer’in aktardığına göre Hz. Peygamber Ramazan’ın son on gününde itikâfa girerdi (Buhârî, İ‘tikâf, hadis no: 2025).
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre Hanefîlerde oruç yalnız adanan itikâfta şarttır; Mâlikîlere göre vacip itikâfta da mendup itikâfta da şarttır; Şâfiî ve Hanbelîlere göre şart değildir.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre âlimlerin çoğunluğu camide gireceği görüşündedir; Hanefî âlimleri evde uygun bir yeri tercih etmiştir.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre adak dışında belirli bir süre yoktur; Mâlikîlere göre en az bir gün bir gecedir; diğer mezhepler kısa bir süreyi de yeterli görür, ancak en az bir gün kalınmasını tavsiye eder.
İlgili sayfalar
Bu sayfa içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı,resim,görüntü,fotoğraf,video,vb.) Hayır Kapısı Derneği'ne ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında korunmaktadır
Bu hakları ihlal eden kişiler, 5486 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Dernek ilgili yasal işlem başlatma hakkına sahiptir