2019'dan beri iyiliği sınır tanımadan taşıyoruz.
T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307
T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307
· Ayet ve Hadislerle Değerler · 3 dk okuma
Yetim, babasını kaybetmiş ve henüz ergenlik çağına ulaşmamış çocuğa denir. Türkçede annesini ya da hem annesini hem babasını kaybeden çocuk için daha çok “öksüz” kelimesi kullanılır. Bu yazıda iki kelimenin farkını, yetimliğin ne zaman sona erdiğini ve Kur’an ile hadislerde yetimi kaynaklarıyla bulabilirsiniz.
İçindekiler
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre “yetim” kelimesi, “yalnız olmak, tek başına kalmak” anlamındaki bir kökten gelir ve babası ölmüş çocuğu ifade eder. Fıkıhta yetim denince henüz ergenlik (bulûğ) çağına ulaşmamış çocuklar kastedilir.
Kelime tekliği de anlatır: eşi bulunmayan iri inciye “dürr-i yetîm” denmesi bundandır.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre Türkçede annesini ya da hem annesini hem babasını kaybeden çocuğa daha çok “öksüz” denir. Buna göre gündelik kullanım şöyle özetlenebilir:
| Durum | Türkçedeki adı |
|---|---|
| Babası vefat etmiş çocuk | Yetim |
| Annesi vefat etmiş çocuk | Öksüz |
| Hem annesi hem babası vefat etmiş çocuk | Daha çok öksüz |
Aynı kaynak, günümüzde bazı Arap ülkelerinin mevzuatında anne ya da babasından birini veya ikisini kaybeden çocuğun da yetim sayıldığını aktarır.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre ergenlik çağına ulaşmakla yetimlik sona erer. Ergenlikten sonra babasını kaybeden kişiye yetim denmesi ise mecazî bir kullanımdır.
Yetimin malının kendisine teslimi için ayrıca rüşd, yani fikrî olgunluk aranır. Ebû Hanîfe’ye göre malın veli ya da vasi elinde kalabileceği son sınır yirmi beş yaştır.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre Kur’an-ı Kerim’de yirmi iki ayette yetimlerle ilgili konulara değinilir. Öne çıkan başlıklar şunlardır:
Hz. Peygamber, yetimi koruyup gözeten kimsenin cennette kendisiyle yan yana olacağını bildirmiş ve bunu söylerken işaret parmağı ile orta parmağını göstermiştir:
أَنَا وَكَافِلُ الْيَتِيمِ فِي الْجَنَّةِ هَكَذَا
“Ben ve yetime kefil olan kimse cennette şöyleyiz.”
Buhârî, Edeb 24
Bir başka hadiste yetim malı yemek, insanı helâke sürükleyen yedi büyük günah arasında sayılır (Buhârî, Vesâyâ 23).
İslâm Ansiklopedisi, Hz. Peygamber’in yetimliği bizzat yaşadığını ve yetimlerin hakları konusunda özel bir duyarlılık gösterdiğini belirtir.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre miras, vasiyet ya da vakıf yoluyla yetime kalan mal doğrudan kendisine verilmez; veli, vasi ya da hâkim tarafından onun adına yönetilir. Kur’an, bu malın çocuk büyüdüğünde gecikmeden teslim edilmesini ve teslim sırasında şahit bulundurulmasını ister (Nisâ 6).
İslâm Ansiklopedisi’nin verdiği örneklerden bazıları şunlardır:
Derneğimizin yetimlere yönelik çalışmalarını Yetim Çalışmaları sayfamızda görebilirsiniz.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre yetim, babası ölmüş çocuktur; fıkıhta bu kelimeyle ergenlik çağına ulaşmamış çocuklar kastedilir.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre Türkçede annesini ya da hem annesini hem babasını kaybeden çocuğa daha çok öksüz denir.
Türkçede annesini kaybeden çocuk için daha çok öksüz kelimesi kullanılır. İslâm Ansiklopedisi, günümüzde bazı Arap ülkelerinin mevzuatında anne ya da babasından birini kaybeden çocuğun da yetim sayıldığını aktarır.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre ergenlik çağına ulaşmakla yetimlik sona erer.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre Kur’an-ı Kerim’de yirmi iki ayette yetimlerle ilgili konulara değinilir.
Hz. Peygamber, “Ben ve yetime kefil olan kimse cennette şöyleyiz” buyurmuş ve işaret parmağı ile orta parmağını göstermiştir (Buhârî, Edeb 24).
İlgili sayfalar
Bu sayfa içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı,resim,görüntü,fotoğraf,video,vb.) Hayır Kapısı Derneği'ne ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında korunmaktadır
Bu hakları ihlal eden kişiler, 5486 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Dernek ilgili yasal işlem başlatma hakkına sahiptir