Anasayfa

Giriş/Üye

Hesap No

Bağış Yap

Sepetim

2019'dan beri iyiliği sınır tanımadan taşıyoruz.

T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307

  • Adres: Kısıklı, Yıldıran Sk. No:5, 34696 Üsküdar/İstanbul
  • Çağrı Merkezi: 0216 344 58 51
  • Whatsapp Hattı: 0552 392 58 51 - 0552 393 58 51
  • E-Mail Adresi: [email protected]

T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307

  • Adres: Kısıklı, Yıldıran Sk. No:5, 34696 Üsküdar/İstanbul
  • Çağrı Merkezi: 0216 344 58 51
  • Whatsapp Hattı: 0552 392 58 51 - 0552 393 58 51
  • E-Mail Adresi: [email protected]

Zekât, Fitre ve Sadaka Arasındaki Farklar

· Bağış Rehberi · 3 dk okuma

Zekât, fitre ve sadaka üçü de Allah rızası için ihtiyaç sahibine verilir; ancak hükmü, kimin vereceği, miktarı ve zamanı birbirinden farklıdır. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre zekât farz, fitre vacip, gönüllü sadaka ise müstehaptır. Farkları tek tabloda bu yazıda bulabilirsiniz.

  • ZekâtFarz
  • FitreHanefî mezhebinde vacip
  • Gönüllü sadakaMüstehap

Üçü arasındaki farklar tek tabloda

KonuZekâtFitreGönüllü sadaka
HükmüFarzHanefî mezhebinde vacip; diğer üç mezhepte farzMüstehap
Kim verir?Nisap miktarı artıcı mala bir yıl sahip olan MüslümanTemel ihtiyaçları ve borcu dışında nisap miktarı malı olan Müslüman; malın artıcı olması ve yıl şartı aranmazYükümlülük şartı yok
Ne kadar?Para, altın ve ticaret malında kırkta birKişi başına bir fitre; ölçüsü bir kişinin bir günlük yiyeceğiBelirlenmiş bir miktar yok
Ne zaman?Yıl dolunca, en kısa süredeRamazan’da; bayramdan önce verilmesi daha faziletliHer zaman
Kimlere?Tevbe Suresi’nin 60. ayetindeki sekiz sınıfaYoksul Müslümanlaraİhtiyaç sahiplerine; öncelik yakınlarda

Tablodaki bilgilerin kaynakları aşağıdaki bölümlerde tek tek verilmiştir.

Sadaka kelimesi üçünü de kapsar

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre sadaka, Allah’ın hoşnutluğunu kazanmak için ihtiyaç sahiplerine yapılan gönüllü ya da dinen zorunlu maddî yardımı anlatır. Fakihler sadakayı türlere ayırır: zekât farz olan sadakadır, fitre vacip olan sadakadır; herhangi bir yükümlülük olmadan verilen sadaka ise gönüllü (nafile) sadakadır ve müstehaptır.

Ansiklopedinin “Zekât” maddesine göre Kur’an-ı Kerim’de “sadaka” kelimesi on iki ayette zekât anlamında kullanılmıştır; hadislerde ve günlük dilde ise gönüllü yardımları da içine alan daha geniş bir anlam taşır.

Zekât

Din İşleri Yüksek Kurulu’nun “Zekât – Sıkça Sorulanlar” kitapçığına göre zekât, nisap miktarı mala sahip olan kişinin Allah rızası için belirli kimselere vermesi gereken belli bir miktardır. Zekâtın farz olması için malın artıcı olması, üzerinden bir yıl geçmesi, borçlardan ve temel ihtiyaçlardan fazla olması gerekir. Para, altın ve ticaret malında oran kırkta birdir.

Aynı kitapçığa göre zekâtın geçerli olması için niyet edilmesi ve malın yoksula teslim edilmesi (temlik) gerekir. Zekâtın belirli bir ayı yoktur; yıl dolunca en kısa sürede verilir.

Fitre (fıtır sadakası)

Din İşleri Yüksek Kurulu’nun “Zekât – Sıkça Sorulanlar” kitapçığının fitre bölümüne göre fitre, dinen zengin olup Ramazan’ın sonuna yetişen Müslümanın belirli kimselere vermesi gereken sadakadır. Kişi kendisi ve küçük çocukları için verir.

Aynı bölüme göre fitrede, zekâttan farklı olarak, malın artıcı olması ve üzerinden bir yıl geçmesi şartı aranmaz.

İslâm Ansiklopedisi’ne göre fitre Hanefî mezhebinde vacip, Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinde farzdır. Kitapçığa göre fitrenin bayramdan önce verilmesi daha faziletlidir.

Gönüllü sadaka

İslâm Ansiklopedisi’ne göre gönüllü sadaka, herhangi bir yükümlülük olmadan verilen sadakadır. Sadaka yalnızca mal ile olmaz; güler yüz göstermek, güzel söz söylemek ve ihtiyacı olana yardım etmek de hadislerde sadaka sayılmıştır.

İslâm Ansiklopedisi’nin “Zekât” maddesine göre kişi zekâtını anne babası ve çocukları gibi üst ve alt soyuna veremez. Aynı ansiklopedinin “Sadaka” maddesine göre gönüllü sadakada öncelikle yakınlar arasındaki ihtiyaç sahipleri, yetimler ve yoksullar gözetilir (Bakara Suresi, 177. ayet).

Yemek ikramı zekât ya da fitre yerine geçer mi?

Din İşleri Yüksek Kurulu’nun “Zekât – Sıkça Sorulanlar” kitapçığına göre belediye, dernek ya da aşevlerinin verdiği yemekler zekât ve fitre yerine geçmez; çünkü zekâtta malın yoksulun mülkiyetine geçmesi gerekir. Zekât niyetiyle hazırlanan yemek yoksula elden ulaştırılırsa zekât verilmiş olur.

Sıkça Sorulan Sorular

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre zekât farz olan sadakadır; gönüllü sadaka ise herhangi bir yükümlülük olmadan verilir ve müstehaptır.

Din İşleri Yüksek Kurulu’nun “Zekât – Sıkça Sorulanlar” kitapçığına göre zekâtta malın artıcı olması ve üzerinden bir yıl geçmesi şartı aranır; fitrede bu şartlar aranmaz.

İslâm Ansiklopedisi’ne göre fitre Hanefî mezhebinde vacip, Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinde farzdır.

İslâm Ansiklopedisi’nin “Zekât” maddesine göre kişi zekâtını anne babasına veremez. Aynı ansiklopedinin “Sadaka” maddesine göre gönüllü sadakada öncelikle yakınlardaki ihtiyaç sahipleri gözetilir.

Din İşleri Yüksek Kurulu’nun “Zekât – Sıkça Sorulanlar” kitapçığına göre zekâtın geçerli olması için zekât niyetiyle verilmesi gerekir; niyet edilmeden verilen mal zekât olmaz.

Kaynaklar

  1. Din İşleri Yüksek Kurulu, “Zekât – Sıkça Sorulanlar” (yayına hazırlayan: Mustafa Bülent Dadaş): webdosya.diyanet.gov.tr/ramazan/UserFiles/00000000-0000-0000-0000-000000000000/2017/5/26/0de9ef51-1b0a-4602-bfda-ef68727b299b.pdf
  2. “Sadaka”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi: islamansiklopedisi.org.tr/sadaka
  3. “Zekât”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (fıkıh bölümü: Mehmet Erkal): islamansiklopedisi.org.tr/zekat
  4. “Fitre”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi: islamansiklopedisi.org.tr/fitre
ZekâtZekâtınızı hesaplayıp ihtiyaç sahiplerine ulaştırabilirsiniz. Detaylı Bilgi Almak İçinWhatsApp Hattımız 0552 392 58 51

Bu sayfa içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı,resim,görüntü,fotoğraf,video,vb.) Hayır Kapısı Derneği'ne ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında korunmaktadır

Bu hakları ihlal eden kişiler, 5486 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Dernek ilgili yasal işlem başlatma hakkına sahiptir

STK PRO