2019'dan beri iyiliği sınır tanımadan taşıyoruz.
T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307
T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307
· Namaz ve İbadet · 4 dk okuma
Abdest; yüzü, dirseklerle birlikte kolları ve topuklarla birlikte ayakları yıkamak, başı meshetmekten oluşan temizliktir. Dayanağı Mâide Suresi’nin 6. ayetidir. Bu yazıda abdestin farzlarını, sünnetlerini, adım adım alınışını ve abdesti bozan şeyleri Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne dayanarak bulabilirsiniz.
İçindekiler
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre abdest, Arapçada “vudû” kelimesiyle ifade edilir ve fıkıhta küçük temizlik sayılır. Dayanağı Mâide Suresi’nin 6. ayetidir; maddeye göre ayet, namaza kalkıldığında yüzün ve dirseklere kadar kolların yıkanmasını, başın meshedilmesini ve ayakların topuklara kadar yıkanmasını emreder.
İslâm Ansiklopedisi’nin anlatımına göre abdest sırasıyla şöyle alınır:
Hz. Osman’ın, Hz. Peygamber’in abdestini göstermek için aldığı abdest de aynı sırayı izler: ellerini üç kez yıkamış, ağzına ve burnuna su vermiş, yüzünü üç kez, kollarını dirseklere kadar üçer kez yıkamış, başını meshetmiş, ayaklarını topuklara kadar üçer kez yıkamış, sonra Hz. Peygamber’in şu sözünü aktarmıştır:
مَنْ تَوَضَّأَ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا، ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ، لاَ يُحَدِّثُ فِيهِمَا نَفْسَهُ، غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
“Kim benim şu aldığım abdest gibi abdest alır, sonra içinden başka bir şey geçirmeden iki rekât namaz kılarsa geçmiş günahları bağışlanır.”
Buhârî, Vudû, hadis no: 159
İslâm Ansiklopedisi’ne göre dört mezhebin üzerinde birleştiği farzlar dört tanedir: yüzü yıkamak, kolları dirseklerle birlikte yıkamak, başı meshetmek ve ayakları topuklarla birlikte yıkamak. Mezheplerin bunlara ekledikleri şöyledir:
| Mezhep | Farz sayısı | Dört farza eklenenler |
|---|---|---|
| Hanefî | 4 | Ekleme yok; diğerleri sünnet sayılır |
| Şâfiî | 6 | Niyet ve tertip (sıraya uymak) |
| Hanbelî | 6 | Tertip ve muvâlât (ara vermeden yıkamak) |
| Mâlikî | 7 | Niyet, muvâlât ve uzuvları ovmak |
İslâm Ansiklopedisi’nde sayılan sünnetler şunlardır:
Maddeye göre Hanefîlerde niyet, sıraya uymak, organları ara vermeden yıkamak ve ovmak da sünnettir. Abdestten sonra iki rekât namaz kılmak tavsiye edilmiştir.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre abdest alırken kıbleye dönmek, suyu israf etmemek, zaruret olmadıkça başkasından yardım istememek ve gereksiz konuşmamak abdestin âdâbındandır. Abdestten sonra kelime-i şehâdet getirmek de âdâb arasında sayılır.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre abdesti bozan durumlar şunlardır:
Kadın ile erkeğin teninin birbirine değmesi konusunda mezhepler farklı görüştedir:
| Mezhep | Kadın ile erkeğin teninin değmesi |
|---|---|
| Hanefî | Abdesti bozmaz |
| Şâfiî | Nâmahrem ise abdesti bozar |
| Hanbelî ve Mâlikî | Şehvetle olursa abdesti bozar |
İslâm Ansiklopedisi’ne göre namaz kılmak, Kur’an’a dokunmak, Kâbe’yi tavaf etmek ve tilâvet secdesi yapmak için abdestli olmak gerekir.
لاَ يَقْبَلُ اللَّهُ صَلاَةَ أَحَدِكُمْ إِذَا أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَ
“Allah, abdesti bozulan birinizin namazını, abdest alıncaya kadar kabul etmez.”
Buhârî, Hiyel, hadis no: 6954
مَنْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ خَرَجَتْ خَطَايَاهُ مِنْ جَسَدِهِ حَتَّى تَخْرُجَ مِنْ تَحْتِ أَظْفَارِهِ
“Kim güzelce abdest alırsa günahları bedeninden, tırnaklarının altına varıncaya kadar çıkar gider.”
Müslim, Tahâret, hadis no: 245
إِنَّ أُمَّتِي يُدْعَوْنَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنْ آثَارِ الْوُضُوءِ
“Ümmetim kıyamet günü, abdestin izlerinden dolayı yüzleri, elleri ve ayakları parlak olarak çağrılacaktır.”
Buhârî, Vudû, hadis no: 136
الطُّهُورُ شَطْرُ الإِيمَانِ
“Temizlik imanın yarısıdır.”
Müslim, Tahâret, hadis no: 223
Su bulunmadığında ya da kullanılamadığında abdest yerine teyemmüm yapılır. Ayrıntı için Teyemmüm Nasıl Yapılır?, boy abdesti için Gusül Abdesti Nasıl Alınır? yazılarımıza bakabilirsiniz.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre Hanefî mezhebinde dört farz vardır: yüzü yıkamak, kolları dirseklerle birlikte yıkamak, başı meshetmek ve ayakları topuklarla birlikte yıkamak.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’nin anlatımına göre eller yıkanır, ağza ve burna su verilir, yüz yıkanır, kollar dirseklerle birlikte yıkanır, baş, kulaklar ve boyun meshedilir, ayaklar topuklarla birlikte yıkanır.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre idrar ve dışkı yollarından bir şey çıkması, bayılma ve uyku gibi şuuru engelleyen hâller, vücuttan kan ya da irin çıkıp yayılması ve ağız dolusu kusmak abdesti bozar; kan konusunda Şâfiîler farklı görüştedir.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre vücuttan çıkan kan yaranın çevresine yayılırsa abdest bozulur; Şâfiîlere göre bozulmaz.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre abdestin dayanağı Mâide Suresi’nin 6. ayetidir.
Hz. Peygamber, abdesti bozulan kişinin namazının abdest alıncaya kadar kabul edilmeyeceğini bildirmiştir (Buhârî, Hiyel, hadis no: 6954).
Bu sayfa içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı,resim,görüntü,fotoğraf,video,vb.) Hayır Kapısı Derneği'ne ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında korunmaktadır
Bu hakları ihlal eden kişiler, 5486 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Dernek ilgili yasal işlem başlatma hakkına sahiptir