2019'dan beri iyiliği sınır tanımadan taşıyoruz.
T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307
T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307
· Dualar ve Sureler · 3 dk okuma
Elhamdülillah, “Her türlü övgü Allah’a mahsustur” anlamına gelir; bu söze kısaca “hamdele” denir. Bu yazıda elhamdülillah sözünün anlamını, Kur’an’daki yerini, ne zaman söylendiğini ve ilgili hadisleri Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi ile Buhârî ve Müslim’e dayanarak bulabilirsiniz.
İçindekiler
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre “elhamdülillâh” cümlesi “Her türlü övgü Allah’a mahsustur” anlamına gelir. Bu cümlenin kısaltılmış adı “hamdele”dir.
Ansiklopedide “hamd”, bütün övgü türlerini içine alan, Allah’a yönelen övgü ve şükür anlamında bir terim olarak tanımlanır. Şükür konusunda Şükür Nedir? yazımıza bakabilirsiniz.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre “elhamdülillâh” cümlesi Kur’an’da yirmi üç yerde geçer. Maddeye göre beş sure hamd cümlesiyle başlar:
İslâm Ansiklopedisi’ne göre hamdele; yeme, içme, uyku gibi günlük işlerin başında ve sonunda söylenir. Hadislerde öne çıkan yerler şunlardır:
Yiyip içtikten sonra. Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur:
إِنَّ اللَّهَ لَيَرْضَى عَنِ الْعَبْدِ أَنْ يَأْكُلَ الأَكْلَةَ فَيَحْمَدَهُ عَلَيْهَا أَوْ يَشْرَبَ الشَّرْبَةَ فَيَحْمَدَهُ عَلَيْهَا
“Allah, kulunun bir şey yiyip ardından ona hamdetmesinden, bir şey içip ardından ona hamdetmesinden hoşnut olur.”
Müslim, Zikir, hadis no: 2734
Aksırınca. Aksıran kişinin “Elhamdülillah” demesi ve yanındakinin ona dua etmesi şu hadise dayanır:
إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ فَلْيَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ. وَلْيَقُلْ لَهُ أَخُوهُ أَوْ صَاحِبُهُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ. فَإِذَا قَالَ لَهُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ. فَلْيَقُلْ يَهْدِيكُمُ اللَّهُ وَيُصْلِحُ بَالَكُمْ
“Biriniz aksırdığında ‘Elhamdülillah’ desin. Kardeşi ya da arkadaşı ona ‘Yerhamükellah’ (Allah sana rahmet etsin) desin. O böyle deyince aksıran da ‘Yehdîkümullah ve yuslihu bâleküm’ (Allah size hidayet versin, hâlinizi düzeltsin) desin.”
Buhârî, Edeb, hadis no: 6224
Namazlardan sonra. Namazın ardından otuz üçer kez tesbih, hamd ve tekbir getirilmesi şu hadiste geçer:
مَنْ سَبَّحَ اللَّهَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلاَةٍ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَحَمِدَ اللَّهَ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَكَبَّرَ اللَّهَ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ فَتِلْكَ تِسْعَةٌ وَتِسْعُونَ وَقَالَ تَمَامَ الْمِائَةِ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ غُفِرَتْ خَطَايَاهُ وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ
“Kim her namazın ardından otuz üç kez Allah’ı tesbih eder, otuz üç kez Allah’a hamdeder, otuz üç kez tekbir getirir, böylece doksan dokuz eder, yüzü tamamlamak üzere de ‘Allah’tan başka ilah yoktur; O tektir, ortağı yoktur. Mülk O’nundur, hamd O’nadır; O her şeye gücü yetendir’ derse, günahları deniz köpüğü kadar olsa da bağışlanır.”
Müslim, Mesâcid, hadis no: 597
الطُّهُورُ شَطْرُ الإِيمَانِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ تَمْلأُ الْمِيزَانَ
“Temizlik imanın yarısıdır. ‘Elhamdülillah’ sözü mizanı doldurur.”
Müslim, Tahâret, hadis no: 223
Hz. Peygamber, geceleri uzun uzun namaz kılmasının sebebi sorulduğunda “Şükreden bir kul olmayayım mı?” buyurmuştur (Buhârî, Teheccüd, hadis no: 1130).
İslâm Ansiklopedisi’ne göre hamdele, Hz. Peygamber’in tavsiyesi gereğince hutbelerde ve kitaplarda besmeleden hemen sonra yer almıştır. Madde buna dayanak olarak, Allah’a hamd ile başlanmayan işin eksik kalacağını bildiren rivayeti gösterir (İbn Mâce, Nikâh 19; Ebû Dâvûd, Edeb 18).
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre “Her türlü övgü Allah’a mahsustur” anlamına gelir.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre “elhamdülillâh” cümlesinin kısaltılmış adıdır.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre yeme, içme, uyku gibi günlük işlerin başında ve sonunda söylenir. Hadislerde yiyip içtikten sonra (Müslim, Zikir, hadis no: 2734), aksırınca (Buhârî, Edeb, hadis no: 6224) ve namazlardan sonra (Müslim, Mesâcid, hadis no: 597) hamdedilmesi geçer.
Hadise göre aksıran “Elhamdülillah” der; yanındaki “Yerhamükellah” diye karşılık verir; aksıran da “Yehdîkümullah ve yuslihu bâleküm” der (Buhârî, Edeb, hadis no: 6224).
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre yirmi üç yerde geçer; Fâtiha, En‘âm, Kehf, Sebe’ ve Fâtır sureleri hamd cümlesiyle başlar.
İlgili sayfalar
Bu sayfa içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı,resim,görüntü,fotoğraf,video,vb.) Hayır Kapısı Derneği'ne ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında korunmaktadır
Bu hakları ihlal eden kişiler, 5486 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Dernek ilgili yasal işlem başlatma hakkına sahiptir