2019'dan beri iyiliği sınır tanımadan taşıyoruz.
T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307
T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307
· Namaz ve İbadet · 4 dk okuma
Hac, imkânı olan her Müslümanın ömründe bir kez belirli günlerde Kâbe’yi, Arafat’ı, Müzdelife’yi ve Mina’yı ziyaret ederek yerine getirdiği ibadettir. Bu yazıda haccın kimlere farz olduğunu, farzlarını, vâciplerini, çeşitlerini ve adım adım yapılışını Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne dayanarak bulabilirsiniz.
İçindekiler
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre hac sözlükte “gitmek, yönelmek, ziyaret etmek” anlamına gelir. Terim olarak, imkânı olan her Müslümanın belirli zamanda Kâbe’yi, Arafat’ı, Müzdelife’yi ve Mina’yı ziyaret edip bazı dinî görevleri yerine getirmesidir.
Maddeye göre haccın farz oluşunun dayanağı Âl-i İmrân Suresi’nin 97. ayetidir; ayette, yoluna gücü yetenlerin Kâbe’yi haccetmesinin Allah’ın insanlar üzerindeki hakkı olduğu bildirilir. Haccın hangi yıl farz kılındığı konusunda farklı görüşler vardır; madde hicretin 9. yılı görüşünü daha kuvvetli bulur.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre haccın farz olması için şu şartlar aranır:
Maddeye göre hac ömürde bir kez farzdır. Hanefî, Mâlikî ve Hanbelîlere göre şartlar oluşunca ilk fırsatta yapılmalıdır; Şâfiîlere ve İmam Muhammed’e göre sonraya bırakılabilir, ancak bir an önce yapmak sünnettir.
Kadınların hac yolculuğu konusunda mezheplerin görüşleri farklıdır: İslâm Ansiklopedisi’ne göre Hanefîler kadının yanında kocasının ya da mahrem bir erkeğin bulunmasını şart koşar; Şâfiî ve Mâlikîlere göre güvenli bir toplulukla da yolculuk yapılabilir.
| Mezhep | Haccın farzları |
|---|---|
| Hanefî | İhram (şart), Arafat vakfesi ve ziyaret tavafı (rükün) |
| Mâlikî | İhram, Arafat vakfesi, ziyaret tavafı ve sa‘y |
| Şâfiî | İhram, Arafat vakfesi, ziyaret tavafı, sa‘y ve saçı tıraş etmek ya da kısaltmak |
Tablo İslâm Ansiklopedisi’nin “Hac” maddesinin fıkıh bölümüne dayanır.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre Hanefî mezhebinde haccın vâcipleri şunlardır:
Maddeye göre bir vâcibin terk edilmesi haccı geçersiz kılmaz, ancak ceza (kefâret) gerektirir.
| Çeşit | Nasıl yapılır? |
|---|---|
| İfrad haccı | Umre yapılmadan yalnız hac yapılır. |
| Temettu‘ haccı | Önce umre yapılıp ihramdan çıkılır, sonra aynı dönemde hac için yeniden ihrama girilir. |
| Kırân haccı | Umre ve hac için tek ihrama girilir, ikisi birlikte yerine getirilir. |
İslâm Ansiklopedisi’nin anlatımına göre haccın yapılışı sırasıyla şöyledir:
Zemzem için Zemzem Suyu, arefe günü için Arefe Günü, hac ayı için Zilhicce Ayı ve İlk On Günü yazılarımıza bakabilirsiniz.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre ihramlı kişiye yasak olan başlıca davranışlar şunlardır:
Maddeye göre bu yasakların çiğnenmesi; kurban kesmek, sadaka vermek ya da oruç tutmak gibi cezaları gerektirir. Arafat vakfesinden önce cinsel ilişki ise haccı bozar.
مَنْ حَجَّ لِلَّهِ فَلَمْ يَرْفُثْ وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ
“Kim Allah için hacceder, çirkin söz söylemez ve günaha sapmazsa annesinden doğduğu günkü gibi döner.”
Buhârî, Hac, hadis no: 1521
الْعُمْرَةُ إِلَى الْعُمْرَةِ كَفَّارَةٌ لِمَا بَيْنَهُمَا، وَالْحَجُّ الْمَبْرُورُ لَيْسَ لَهُ جَزَاءٌ إِلاَّ الْجَنَّةُ
“Umre, sonraki umreye kadar aradaki günahlara kefârettir. Mebrûr haccın karşılığı ise ancak cennettir.”
Buhârî, Umre, hadis no: 1773
Umre için Umre Nasıl Yapılır? yazımıza bakabilirsiniz.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre Müslüman, akıllı, bâliğ ve hür olan, malî bakımdan ve zaman bakımından imkânı bulunan kişiye ömürde bir kez farzdır.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre Hanefî mezhebinde ihram şart, Arafat vakfesi ve ziyaret tavafı rükündür. Mâlikîler bunlara sa‘yi, Şâfiîler sa‘y ile birlikte saçı tıraş etmeyi ya da kısaltmayı da ekler.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’nde üç çeşit sayılır: ifrad, temettu‘ ve kırân haccı.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre arefe günü, yani Zilhicce ayının 9. günü yapılır.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre hac geçersiz olmaz; vâcip meşru bir mazeret olmadan terk edilmişse ceza (kefâret) gerekir.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre haccın farz oluşunun dayanağı Âl-i İmrân Suresi’nin 97. ayetidir.
İlgili sayfalar
Bu sayfa içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı,resim,görüntü,fotoğraf,video,vb.) Hayır Kapısı Derneği'ne ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında korunmaktadır
Bu hakları ihlal eden kişiler, 5486 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Dernek ilgili yasal işlem başlatma hakkına sahiptir