Anasayfa

Giriş/Üye

Hesap No

Bağış Yap

Sepetim

2019'dan beri iyiliği sınır tanımadan taşıyoruz.

T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307

  • Adres: Kısıklı, Yıldıran Sk. No:5, 34696 Üsküdar/İstanbul
  • Çağrı Merkezi: 0216 344 58 51
  • Whatsapp Hattı: 0552 392 58 51 - 0552 393 58 51
  • E-Mail Adresi: [email protected]

T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307

  • Adres: Kısıklı, Yıldıran Sk. No:5, 34696 Üsküdar/İstanbul
  • Çağrı Merkezi: 0216 344 58 51
  • Whatsapp Hattı: 0552 392 58 51 - 0552 393 58 51
  • E-Mail Adresi: [email protected]

Hac Nasıl Yapılır? Haccın Farzları

· Namaz ve İbadet · 4 dk okuma

Hac, imkânı olan her Müslümanın ömründe bir kez belirli günlerde Kâbe’yi, Arafat’ı, Müzdelife’yi ve Mina’yı ziyaret ederek yerine getirdiği ibadettir. Bu yazıda haccın kimlere farz olduğunu, farzlarını, vâciplerini, çeşitlerini ve adım adım yapılışını Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne dayanarak bulabilirsiniz.

  • HükmüÖmürde bir kez farz
  • AyetÂl-i İmrân Suresi, 97. ayet
  • Arafat vakfesiArefe günü (9 Zilhicce)

Hac nedir?

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre hac sözlükte “gitmek, yönelmek, ziyaret etmek” anlamına gelir. Terim olarak, imkânı olan her Müslümanın belirli zamanda Kâbe’yi, Arafat’ı, Müzdelife’yi ve Mina’yı ziyaret edip bazı dinî görevleri yerine getirmesidir.

Maddeye göre haccın farz oluşunun dayanağı Âl-i İmrân Suresi’nin 97. ayetidir; ayette, yoluna gücü yetenlerin Kâbe’yi haccetmesinin Allah’ın insanlar üzerindeki hakkı olduğu bildirilir. Haccın hangi yıl farz kılındığı konusunda farklı görüşler vardır; madde hicretin 9. yılı görüşünü daha kuvvetli bulur.

Hac kimlere farzdır?

İslâm Ansiklopedisi’ne göre haccın farz olması için şu şartlar aranır:

  • Müslüman olmak
  • Akıllı olmak
  • Bâliğ olmak (ergenlik çağına girmiş olmak)
  • Hür olmak
  • Malî bakımdan ve zaman bakımından imkân sahibi olmak

Maddeye göre hac ömürde bir kez farzdır. Hanefî, Mâlikî ve Hanbelîlere göre şartlar oluşunca ilk fırsatta yapılmalıdır; Şâfiîlere ve İmam Muhammed’e göre sonraya bırakılabilir, ancak bir an önce yapmak sünnettir.

Kadınların hac yolculuğu konusunda mezheplerin görüşleri farklıdır: İslâm Ansiklopedisi’ne göre Hanefîler kadının yanında kocasının ya da mahrem bir erkeğin bulunmasını şart koşar; Şâfiî ve Mâlikîlere göre güvenli bir toplulukla da yolculuk yapılabilir.

Haccın farzları nelerdir?

MezhepHaccın farzları
Hanefîİhram (şart), Arafat vakfesi ve ziyaret tavafı (rükün)
Mâlikîİhram, Arafat vakfesi, ziyaret tavafı ve sa‘y
Şâfiîİhram, Arafat vakfesi, ziyaret tavafı, sa‘y ve saçı tıraş etmek ya da kısaltmak

Tablo İslâm Ansiklopedisi’nin “Hac” maddesinin fıkıh bölümüne dayanır.

Haccın vâcipleri (Hanefî mezhebi)

İslâm Ansiklopedisi’ne göre Hanefî mezhebinde haccın vâcipleri şunlardır:

  • Mîkatta ihrama girmek
  • Safâ ile Merve arasında sa‘y yapmak
  • Müzdelife’de vakfe yapmak
  • Şeytan taşlamak
  • Saçı tıraş etmek ya da kısaltmak
  • Mekkeli olmayanların veda tavafı yapması
  • Arafat’tan Müzdelife’ye güneş battıktan sonra hareket etmek; akşam ile yatsıyı Müzdelife’de birleştirerek kılmak

Maddeye göre bir vâcibin terk edilmesi haccı geçersiz kılmaz, ancak ceza (kefâret) gerektirir.

Haccın çeşitleri

ÇeşitNasıl yapılır?
İfrad haccıUmre yapılmadan yalnız hac yapılır.
Temettu‘ haccıÖnce umre yapılıp ihramdan çıkılır, sonra aynı dönemde hac için yeniden ihrama girilir.
Kırân haccıUmre ve hac için tek ihrama girilir, ikisi birlikte yerine getirilir.

Hac adım adım nasıl yapılır?

İslâm Ansiklopedisi’nin anlatımına göre haccın yapılışı sırasıyla şöyledir:

  • İhrama girmek. Mîkat yerlerinde ihrama girilir. Öncesinde tırnaklar kesilir, gusledilir; erkekler iki parça dikişsiz örtüye (izâr ve ridâ) bürünür, kadınlar normal elbiseleriyle kalır. İki rekât namaz kılınır, niyet edilir ve “Lebbeyk Allâhümme lebbeyk” diye başlayan telbiye getirilir.
  • Mekke’ye varış. Hacerülesved selâmlanarak tavafa başlanır. İfrad haccı yapanlar kudüm tavafı yapar; bu tavaf Hanefî, Şâfiî ve Hanbelîlere göre sünnet, Mâlikîlere göre vâciptir. Tavaftan sonra Makām-ı İbrâhim’in arkasında iki rekât namaz kılınır, zemzem içilir. Safâ ile Merve arasında yedi şavt sa‘y yapılır.
  • Terviye günü (8 Zilhicce). Temettu‘ haccı yapanlar hac için yeniden ihrama girer. Mina’ya gidilir; maddeye göre günümüzde genellikle doğrudan Arafat’a geçilmektedir.
  • Arefe günü (9 Zilhicce). Arafat’ta öğle ve ikindi namazları birleştirilerek kılınır ve vakfe yapılır. Güneş batınca Müzdelife’ye hareket edilir.
  • Müzdelife. Akşam ve yatsı namazları yatsı vaktinde birleştirilerek kılınır; gece burada geçirilir ve vakfe yapılır. Cemrelere atılacak küçük taşlar toplanır.
  • Bayramın birinci günü (10 Zilhicce). Mina’da Akabe cemresine taş atılır. Temettu‘ ve kırân haccı yapanlar kurban keser. Saç tıraş edilir ya da kısaltılır. Mekke’de haccın rüknü olan ziyaret tavafı yapılır; daha önce sa‘y yapılmamışsa tavaftan sonra yapılır.
  • Bayramın sonraki günleri. Üç cemreye sırayla yedişer taş atılır.
  • Veda tavafı. Mekke’den ayrılırken yapılır; Şâfiî ve Hanbelîlere göre vâcip, Hanefîlere göre Mekkeli olmayanlar için vâciptir.

Zemzem için Zemzem Suyu, arefe günü için Arefe Günü, hac ayı için Zilhicce Ayı ve İlk On Günü yazılarımıza bakabilirsiniz.

İhram yasakları

İslâm Ansiklopedisi’ne göre ihramlı kişiye yasak olan başlıca davranışlar şunlardır:

  • Erkeklerin dikişli giysi giymesi
  • Güzel koku sürünmek
  • Saç ve sakala yağ sürmek, tıraş olmak, kıl koparmak
  • Tırnak kesmek
  • Avlanmak ya da avcıya yardım etmek
  • Cinsel ilişkide bulunmak

Maddeye göre bu yasakların çiğnenmesi; kurban kesmek, sadaka vermek ya da oruç tutmak gibi cezaları gerektirir. Arafat vakfesinden önce cinsel ilişki ise haccı bozar.

Haccın fazileti

Hadis-i Şerif

مَنْ حَجَّ لِلَّهِ فَلَمْ يَرْفُثْ وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ

“Kim Allah için hacceder, çirkin söz söylemez ve günaha sapmazsa annesinden doğduğu günkü gibi döner.”

Buhârî, Hac, hadis no: 1521

Hadis-i Şerif

الْعُمْرَةُ إِلَى الْعُمْرَةِ كَفَّارَةٌ لِمَا بَيْنَهُمَا، وَالْحَجُّ الْمَبْرُورُ لَيْسَ لَهُ جَزَاءٌ إِلاَّ الْجَنَّةُ

“Umre, sonraki umreye kadar aradaki günahlara kefârettir. Mebrûr haccın karşılığı ise ancak cennettir.”

Buhârî, Umre, hadis no: 1773

Umre için Umre Nasıl Yapılır? yazımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre Müslüman, akıllı, bâliğ ve hür olan, malî bakımdan ve zaman bakımından imkânı bulunan kişiye ömürde bir kez farzdır.

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre Hanefî mezhebinde ihram şart, Arafat vakfesi ve ziyaret tavafı rükündür. Mâlikîler bunlara sa‘yi, Şâfiîler sa‘y ile birlikte saçı tıraş etmeyi ya da kısaltmayı da ekler.

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’nde üç çeşit sayılır: ifrad, temettu‘ ve kırân haccı.

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre arefe günü, yani Zilhicce ayının 9. günü yapılır.

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre hac geçersiz olmaz; vâcip meşru bir mazeret olmadan terk edilmişse ceza (kefâret) gerekir.

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre haccın farz oluşunun dayanağı Âl-i İmrân Suresi’nin 97. ayetidir.

Kaynaklar

  1. “Hac”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (fıkıh bölümü: Salim Öğüt): islamansiklopedisi.org.tr/hac
  2. Buhârî, Hac, hadis no: 1521; Umre, hadis no: 1773.
SadakaSadakanızı ihtiyaç sahiplerine ulaştırabilirsiniz. Detaylı Bilgi Almak İçinWhatsApp Hattımız 0552 392 58 51

Bu sayfa içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı,resim,görüntü,fotoğraf,video,vb.) Hayır Kapısı Derneği'ne ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında korunmaktadır

Bu hakları ihlal eden kişiler, 5486 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Dernek ilgili yasal işlem başlatma hakkına sahiptir

STK PRO