2019'dan beri iyiliği sınır tanımadan taşıyoruz.
T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307
T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307
· Namaz ve İbadet · 4 dk okuma
Seferî namaz, dinen yolcu sayılan kişinin dört rekâtlı farz namazları iki rekât olarak kılmasıdır. Bu yazıda kimin seferî sayıldığını, seferîliğin ne zaman başlayıp bittiğini, yolcu namazının nasıl kılındığını ve mezheplerin görüşlerini hadislere ve Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne dayanarak bulabilirsiniz.
İçindekiler
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre seferîlik, dinen belirlenmiş şartlarla belirli bir uzaklığa yolculuk etmektir. Maddeye göre bu uzaklık Hanefî mezhebinde üç günlük yoldur ve fetvada esas alınan ölçü yaklaşık 99 km’ye denk gelir; Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinde ise yaklaşık 88 km’dir.
Din İşleri Yüksek Kurulu’nun “Oruç – Sıkça Sorulanlar” kitapçığında yolculuk mesafesi en az 90 km olarak verilir.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre seferîlik, yolculuğa niyet eden kişinin yaşadığı yerleşim biriminin son evlerini geçmesiyle başlar ve kendi memleketine dönmesiyle sona erer. Gidilen yerde kalınacak süreye göre hüküm şöyledir:
| Mezhep | Mukim sayılma süresi |
|---|---|
| Hanefî | 15 gün ve daha fazla kalmaya niyet |
| Şâfiî ve Mâlikî | Giriş ve çıkış günleri dışında 4 gün |
| Hanbelî | 4 günden ya da 20 namaz vaktinden fazla |
Maddeye göre Hanefî mezhebinde kişinin doğup büyüdüğü ya da yerleştiği yere “vatan-ı aslî”, on beş gün ve daha fazla kalmaya niyet ettiği yere “vatan-ı ikāmet”, on beş günden az kalmaya niyet ettiği yere “vatan-ı süknâ” denir; son durumda seferîlik devam eder.
İslâm Ansiklopedisi’ne göre seferî olan kişi dört rekâtlı farz namazları iki rekât olarak kılar.
| Namaz | Farzı (mukim) | Farzı (seferî) |
|---|---|---|
| Sabah | 2 rekât | 2 rekât |
| Öğle | 4 rekât | 2 rekât |
| İkindi | 4 rekât | 2 rekât |
| Akşam | 3 rekât | 3 rekât |
| Yatsı | 4 rekât | 2 rekât |
Maddeye göre yolcu sünnet namazları kılabilir ve bunların rekât sayısında değişiklik yapmaz. İki rekâtlı bir namazın kılınışı için Namaz Nasıl Kılınır?, rekât sayıları için Namaz Kaç Rekât? yazılarımıza bakabilirsiniz.
İslâm Ansiklopedisi’nde yolcu namazının dayanağı olarak Nisâ Suresi’nin 101. ayeti ve Hz. Peygamber’in uygulaması gösterilir.
فُرِضَتِ الصَّلاَةُ رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ فِي الْحَضَرِ وَالسَّفَرِ فَأُقِرَّتْ صَلاَةُ السَّفَرِ وَزِيدَ فِي صَلاَةِ الْحَضَرِ
“Namaz, mukimken de yolculukta da ikişer rekât olarak farz kılındı. Sonra yolculuk namazı olduğu gibi bırakıldı, mukimken kılınan namaz ise artırıldı.”
Müslim, Salâtü’l-müsâfirîn, hadis no: 685
خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمَدِينَةِ إِلَى مَكَّةَ، فَكَانَ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ حَتَّى رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ
“Hz. Peygamber ile birlikte Medine’den Mekke’ye doğru yola çıktık. Medine’ye dönünceye kadar namazları ikişer rekât kıldı.”
Buhârî, Taksîrü’s-salât, hadis no: 1081
Ya‘lâ b. Ümeyye, ayette geçen korku şartının ortadan kalktığını söyleyerek durumu Hz. Ömer’e sormuş; Hz. Ömer de aynı şeyi Hz. Peygamber’e sorduğunu ve şu cevabı aldığını bildirmiştir:
صَدَقَةٌ تَصَدَّقَ اللَّهُ بِهَا عَلَيْكُمْ فَاقْبَلُوا صَدَقَتَهُ
“Bu, Allah’ın size verdiği bir sadakadır; O’nun sadakasını kabul edin.”
Müslim, Salâtü’l-müsâfirîn, hadis no: 686
| Mezhep | Namazı kısaltmanın hükmü |
|---|---|
| Hanefî | Vâciptir; yolcu dört rekâtlı farzı iki rekât kılar |
| Şâfiî ve Hanbelî | Ruhsattır; kısaltmak tam kılmaktan faziletlidir |
| Mâlikî (çoğunluk) | Sünnet-i müekkededir |
Yola çıkarken okunan dua için Yolculuk Duası yazımıza bakabilirsiniz.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre seferî olan kişi öğle, ikindi ve yatsı namazlarının dört rekâtlı farzlarını iki rekât olarak kılar; sabah ve akşam namazının farzında değişiklik olmaz.
Din İşleri Yüksek Kurulu’nun oruç kitapçığında yolculuk mesafesi en az 90 km olarak verilir. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’nde Hanefî mezhebinde fetvaya esas ölçünün yaklaşık 99 km, diğer üç mezhepte yaklaşık 88 km olduğu belirtilir.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre Hanefî mezhebinde gidilen yerde on beş gün ve daha fazla kalmaya niyet eden kişi mukim sayılır; Şâfiî ve Mâlikî mezheplerinde bu süre giriş ve çıkış günleri dışında dört gündür.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre yolcu sünnet namazları kılabilir ve rekât sayılarında değişiklik yapmaz.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre seferî kişi mukim imama uyduğunda dört rekâtlı namazı tam kılar.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre Hanefîler dışındaki üç mezhepte yolculukta öğle ile ikindi, akşam ile yatsı birleştirilebilir.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre yolcu cuma namazıyla yükümlü değildir; kılarsa öğle namazının yerine geçer.
İlgili sayfalar
Bu sayfa içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı,resim,görüntü,fotoğraf,video,vb.) Hayır Kapısı Derneği'ne ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında korunmaktadır
Bu hakları ihlal eden kişiler, 5486 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Dernek ilgili yasal işlem başlatma hakkına sahiptir