Anasayfa

Giriş/Üye

Hesap No

Bağış Yap

Sepetim

2019'dan beri iyiliği sınır tanımadan taşıyoruz.

T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307

  • Adres: Kısıklı, Yıldıran Sk. No:5, 34696 Üsküdar/İstanbul
  • Çağrı Merkezi: 0216 344 58 51
  • Whatsapp Hattı: 0552 392 58 51 - 0552 393 58 51
  • E-Mail Adresi: [email protected]

T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307

  • Adres: Kısıklı, Yıldıran Sk. No:5, 34696 Üsküdar/İstanbul
  • Çağrı Merkezi: 0216 344 58 51
  • Whatsapp Hattı: 0552 392 58 51 - 0552 393 58 51
  • E-Mail Adresi: [email protected]

Merhamet Nedir?

· Ayet ve Hadislerle Değerler · 3 dk okuma

Merhamet, acımak ve şefkat göstermek demektir. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre İslâmî kaynaklarda merhamet çoğunlukla “rahmet” kelimesiyle karşılanır. Bu yazıda merhametin anlamını, Kur’an’daki ve hadislerdeki yerini ve kimleri kapsadığını kaynağıyla bulabilirsiniz.

  • AnlamıAcımak, şefkat göstermek
  • Kur’an’daBeled Suresi, 17. ayet
  • HadisBuhârî, Edeb

Merhamet ne demektir?

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre merhamet sözlükte “acımak, şefkat göstermek” anlamına gelir. İslâmî kaynaklarda bu kavram genellikle rahmet kelimesiyle karşılanır. Maddeye göre Türkçede merhamet hem Allah’a hem insanlara, rahmet ise özellikle Allah’a nisbet edilir.

Maddede Rahmân ve Rahîm isimleri açıklanırken insandaki merhamet duygusunun da Allah’ın bir lütfu olduğu belirtilir.

Kur’an’da merhamet

İslâm Ansiklopedisi’nde merhamet ile ilgili şu ayetler anılır:

  • Beled Suresi 17. ayet: birbirine sabrı ve merhameti tavsiye etmek.
  • Tevbe Suresi 128. ayet: Hz. Peygamber’in müminlere karşı şefkatli ve merhametli oluşu.
  • Fetih Suresi 29. ayet: müminlerin birbirine karşı merhametli oluşu.
  • Rûm Suresi 21. ayet: Allah’ın eşler arasına sevgi ve merhamet koyması.
  • İsrâ Suresi 24. ayet: evlatların yaşlı ana babaya merhamet göstermesi.

Merhamet ile ilgili hadisler

Hadis-i Şerif

لاَ يَرْحَمُ اللَّهُ مَنْ لاَ يَرْحَمُ النَّاسَ

“İnsanlara merhamet etmeyene Allah merhamet etmez.”

Buhârî, Tevhîd, hadis no: 7376

Hadis-i Şerif

مَنْ لاَ يَرْحَمُ لاَ يُرْحَمُ

“Merhamet etmeyene merhamet edilmez.”

Buhârî, Edeb, hadis no: 5997

Hadis-i Şerif

مَثَلُ الْمُؤْمِنِينَ فِي تَوَادِّهِمْ وَتَرَاحُمِهِمْ وَتَعَاطُفِهِمْ مَثَلُ الْجَسَدِ إِذَا اشْتَكَى مِنْهُ عُضْوٌ تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالْحُمَّى

“Müminler birbirini sevmekte, birbirine merhamet etmekte ve birbirini kollamakta bir beden gibidir. Bedenin bir organı rahatsızlandığında diğer organlar da uykusuzluk ve ateşle ona ortak olur.”

Müslim, Birr, hadis no: 2586

İkinci hadis şu olay üzerine söylenmiştir: Hz. Peygamber torunu Hasan’ı öpmüş, yanında bulunan Akra‘ b. Hâbis de on çocuğu olduğunu ve hiçbirini öpmediğini söylemiştir (Buhârî, Edeb, hadis no: 5997).

İslâm Ansiklopedisi bu üç hadisi de anar (Buhârî, Tevhîd 2 ve Edeb 18, 27; Müslim, Fezâil 65, 66 ve Birr 66).

Merhamet kimleri kapsar?

İslâm Ansiklopedisi’ne göre merhamet insanları ve hayvanları kapsar; yoksullar, yetimler, hastalar, engelliler ve kimsesizler bu kapsamda özellikle anılır. Evlat sevgisi ve ana babaya saygı da merhametin yansıması sayılır.

Maddede, zor durumdaki bir hayvanı kurtarmanın övüldüğü, hayvanı ölüme terk etmenin ise kınandığı hadisler de anılır. Hz. Peygamber, susuz kalmış bir köpeğe su veren adamı anlattıktan sonra şöyle buyurmuştur:

Hadis-i Şerif

فِي كُلِّ كَبِدٍ رَطْبَةٍ أَجْرٌ

“Her canlıya yapılan iyilikte sevap vardır.”

Buhârî, Müsâkāt, hadis no: 2363

Gerçek merhamet nasıl olur?

İslâm Ansiklopedisi’nin aktardığına göre Gazzâlî, bir kimseye gerçekten merhametli denebilmesi için acıdığı kişinin ihtiyacını gücü ölçüsünde ve kendi isteğiyle karşılamasını şart görür. Gazzâlî’ye göre gerçek merhamette amaç, kişinin kendi üzüntüsünü gidermesi değil, muhtaç olanı rahatlatmasıdır.

Yetim hakkında ayrıntı için Yetim Kime Denir? yazımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre sözlükte “acımak, şefkat göstermek” anlamına gelir; İslâmî kaynaklarda genellikle rahmet kelimesiyle karşılanır.

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre Türkçede merhamet hem Allah’a hem insanlara, rahmet ise özellikle Allah’a nisbet edilir.

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’nde Beled 17, Tevbe 128, Fetih 29, Rûm 21 ve İsrâ 24. ayetler anılır.

Hadis Buhârî’de geçer (Buhârî, Edeb, hadis no: 5997).

Hz. Peygamber, susuz kalmış bir köpeğe su veren adamı anlattıktan sonra her canlıya yapılan iyilikte sevap bulunduğunu bildirmiştir (Buhârî, Müsâkāt, hadis no: 2363).

Kaynaklar

  1. “Merhamet”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Mustafa Çağrıcı): islamansiklopedisi.org.tr/merhamet
  2. Buhârî, hadis no: 2363, 5997, 7376; Müslim, Birr, hadis no: 2586.
SadakaSadakanızı ihtiyaç sahiplerine ulaştırabilirsiniz. Detaylı Bilgi Almak İçinWhatsApp Hattımız 0552 392 58 51

Bu sayfa içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı,resim,görüntü,fotoğraf,video,vb.) Hayır Kapısı Derneği'ne ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında korunmaktadır

Bu hakları ihlal eden kişiler, 5486 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Dernek ilgili yasal işlem başlatma hakkına sahiptir

STK PRO