2019'dan beri iyiliği sınır tanımadan taşıyoruz.
T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307
T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307
· Ayet ve Hadislerle Değerler · 3 dk okuma
Merhamet, acımak ve şefkat göstermek demektir. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre İslâmî kaynaklarda merhamet çoğunlukla “rahmet” kelimesiyle karşılanır. Bu yazıda merhametin anlamını, Kur’an’daki ve hadislerdeki yerini ve kimleri kapsadığını kaynağıyla bulabilirsiniz.
İçindekiler
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre merhamet sözlükte “acımak, şefkat göstermek” anlamına gelir. İslâmî kaynaklarda bu kavram genellikle rahmet kelimesiyle karşılanır. Maddeye göre Türkçede merhamet hem Allah’a hem insanlara, rahmet ise özellikle Allah’a nisbet edilir.
Maddede Rahmân ve Rahîm isimleri açıklanırken insandaki merhamet duygusunun da Allah’ın bir lütfu olduğu belirtilir.
İslâm Ansiklopedisi’nde merhamet ile ilgili şu ayetler anılır:
لاَ يَرْحَمُ اللَّهُ مَنْ لاَ يَرْحَمُ النَّاسَ
“İnsanlara merhamet etmeyene Allah merhamet etmez.”
Buhârî, Tevhîd, hadis no: 7376
مَنْ لاَ يَرْحَمُ لاَ يُرْحَمُ
“Merhamet etmeyene merhamet edilmez.”
Buhârî, Edeb, hadis no: 5997
مَثَلُ الْمُؤْمِنِينَ فِي تَوَادِّهِمْ وَتَرَاحُمِهِمْ وَتَعَاطُفِهِمْ مَثَلُ الْجَسَدِ إِذَا اشْتَكَى مِنْهُ عُضْوٌ تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالْحُمَّى
“Müminler birbirini sevmekte, birbirine merhamet etmekte ve birbirini kollamakta bir beden gibidir. Bedenin bir organı rahatsızlandığında diğer organlar da uykusuzluk ve ateşle ona ortak olur.”
Müslim, Birr, hadis no: 2586
İkinci hadis şu olay üzerine söylenmiştir: Hz. Peygamber torunu Hasan’ı öpmüş, yanında bulunan Akra‘ b. Hâbis de on çocuğu olduğunu ve hiçbirini öpmediğini söylemiştir (Buhârî, Edeb, hadis no: 5997).
İslâm Ansiklopedisi bu üç hadisi de anar (Buhârî, Tevhîd 2 ve Edeb 18, 27; Müslim, Fezâil 65, 66 ve Birr 66).
İslâm Ansiklopedisi’ne göre merhamet insanları ve hayvanları kapsar; yoksullar, yetimler, hastalar, engelliler ve kimsesizler bu kapsamda özellikle anılır. Evlat sevgisi ve ana babaya saygı da merhametin yansıması sayılır.
Maddede, zor durumdaki bir hayvanı kurtarmanın övüldüğü, hayvanı ölüme terk etmenin ise kınandığı hadisler de anılır. Hz. Peygamber, susuz kalmış bir köpeğe su veren adamı anlattıktan sonra şöyle buyurmuştur:
فِي كُلِّ كَبِدٍ رَطْبَةٍ أَجْرٌ
“Her canlıya yapılan iyilikte sevap vardır.”
Buhârî, Müsâkāt, hadis no: 2363
İslâm Ansiklopedisi’nin aktardığına göre Gazzâlî, bir kimseye gerçekten merhametli denebilmesi için acıdığı kişinin ihtiyacını gücü ölçüsünde ve kendi isteğiyle karşılamasını şart görür. Gazzâlî’ye göre gerçek merhamette amaç, kişinin kendi üzüntüsünü gidermesi değil, muhtaç olanı rahatlatmasıdır.
Yetim hakkında ayrıntı için Yetim Kime Denir? yazımıza bakabilirsiniz.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre sözlükte “acımak, şefkat göstermek” anlamına gelir; İslâmî kaynaklarda genellikle rahmet kelimesiyle karşılanır.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre Türkçede merhamet hem Allah’a hem insanlara, rahmet ise özellikle Allah’a nisbet edilir.
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’nde Beled 17, Tevbe 128, Fetih 29, Rûm 21 ve İsrâ 24. ayetler anılır.
Hadis Buhârî’de geçer (Buhârî, Edeb, hadis no: 5997).
Hz. Peygamber, susuz kalmış bir köpeğe su veren adamı anlattıktan sonra her canlıya yapılan iyilikte sevap bulunduğunu bildirmiştir (Buhârî, Müsâkāt, hadis no: 2363).
Bu sayfa içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı,resim,görüntü,fotoğraf,video,vb.) Hayır Kapısı Derneği'ne ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında korunmaktadır
Bu hakları ihlal eden kişiler, 5486 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Dernek ilgili yasal işlem başlatma hakkına sahiptir