Anasayfa

Giriş/Üye

Hesap No

Bağış Yap

Sepetim

2019'dan beri iyiliği sınır tanımadan taşıyoruz.

T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307

  • Adres: Kısıklı, Yıldıran Sk. No:5, 34696 Üsküdar/İstanbul
  • Çağrı Merkezi: 0216 344 58 51
  • Whatsapp Hattı: 0552 392 58 51 - 0552 393 58 51
  • E-Mail Adresi: [email protected]

T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307

  • Adres: Kısıklı, Yıldıran Sk. No:5, 34696 Üsküdar/İstanbul
  • Çağrı Merkezi: 0216 344 58 51
  • Whatsapp Hattı: 0552 392 58 51 - 0552 393 58 51
  • E-Mail Adresi: [email protected]

Mukabele Nedir? Ramazan’da Kur’an Okuma Geleneği

· Ramazan ve Oruç · 3 dk okuma

Mukabele, Ramazan ayında Kur’an’ın bir okuyucu tarafından okunup cemaatin onu takip ederek hatim indirmesi geleneğidir. Bu gelenek, Cebrâil’in her Ramazan’da Hz. Peygamber ile Kur’an’ı karşılıklı okumasına dayanır. Bu yazıda mukabelenin anlamını, dayanağını ve nasıl yapıldığını kaynağıyla bulabilirsiniz.

  • AnlamıKarşılıklı okuma
  • ZamanıRamazan ayı
  • HadisBuhârî, Bed’ü’l-vahy, hadis no: 6

Mukabele nedir?

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre mukabele sözlükte “iki şeyi birbiriyle karşılaştırmak” anlamına gelir. Terim olarak Ramazan’da ve üç aylarda Kur’an’ın okunup dinleyenlerce takip edilerek hatmedilmesi geleneğini ifade eder.

Mukabelenin dayanağı

İslâm Ansiklopedisi’ne göre bu gelenek, Cebrâil’in Ramazan gecelerinde Hz. Peygamber’e gelerek o güne kadar inen ayetleri onunla karşılıklı okumasına dayanır.

Hadis-i Şerif

كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَجْوَدَ النَّاسِ، وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ، وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ، فَلَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنَ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ

“Resûlullah insanların en cömerdiydi. En cömert olduğu zaman da Ramazan’da Cebrâil’in kendisiyle buluştuğu zamandı. Cebrâil Ramazan’ın her gecesinde onunla buluşur, Kur’an’ı karşılıklı okurlardı. İşte o zaman Resûlullah, hayırda esen rüzgârdan daha cömert olurdu.”

Buhârî, Bed’ü’l-vahy, hadis no: 6 (Abdullah b. Abbas’ın anlatımı)

Hadis-i Şerif

إِنَّ جِبْرِيلَ كَانَ يُعَارِضُنِي الْقُرْآنَ كُلَّ سَنَةٍ مَرَّةً، وَإِنَّهُ عَارَضَنِي الْعَامَ مَرَّتَيْنِ

“Cebrâil her yıl Kur’an’ı benimle bir kez karşılıklı okurdu; bu yıl ise iki kez okudu.”

Buhârî, Menâkıb, hadis no: 3624

Maddeye göre Hz. Peygamber’in vefatından önceki son Ramazan’da bu okuma iki kez yapılmış ve buna “arza-i ahîre” (son arz) denmiştir.

Mukabele nasıl yapılır?

İslâm Ansiklopedisi’nde mukabele geleneği şöyle anlatılır:

  • Camilerde, mescidlerde ve evlerde, çoğunlukla sabah, öğle ve ikindi namazlarından önce hâfızlar tarafından okunur.
  • Türkiye’de Ramazan mukabelesi genellikle Ramazan’ın ilk günü başlar ve arefe günü yapılan dua ile tamamlanır; dua bazen Kadir Gecesi’nde yapılır.
  • Dinleyenlerin takip edebilmesi için orta hızda ve tane tane okunması tavsiye edilmiştir.
  • Okuyan kişi hâfız olsa bile Mushaf’a bakarak okuması daha faziletli görülmüştür.
  • Evlerde bir araya gelerek mukabele dinlemek yaygın bir gelenektir; radyo ve televizyonlarda da Ramazan mukabeleleri okunur.

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın 2027 yılı dinî günler listesine göre Ramazan 8 Şubat 2027 Pazartesi günü başlar.

Kur’an okumanın ve dinlemenin değeri

Hadis-i Şerif

وَمَا اجْتَمَعَ قَوْمٌ فِي بَيْتٍ مِنْ بُيُوتِ اللَّهِ يَتْلُونَ كِتَابَ اللَّهِ وَيَتَدَارَسُونَهُ بَيْنَهُمْ إِلاَّ نَزَلَتْ عَلَيْهِمُ السَّكِينَةُ وَغَشِيَتْهُمُ الرَّحْمَةُ وَحَفَّتْهُمُ الْمَلاَئِكَةُ وَذَكَرَهُمُ اللَّهُ فِيمَنْ عِنْدَهُ

“Bir topluluk Allah’ın evlerinden birinde toplanıp Allah’ın kitabını okur ve aralarında müzakere ederse üzerlerine sekînet iner, onları rahmet kaplar, melekler çevrelerini kuşatır ve Allah onları katında bulunanların yanında anar.”

Müslim, Zikir, hadis no: 2699

Hadis-i Şerif

خَيْرُكُمْ مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ وَعَلَّمَهُ

“Sizin en hayırlınız, Kur’an’ı öğrenen ve öğretendir.”

Buhârî, Fezâilü’l-Kur’ân, hadis no: 5027

Ramazan’ın diğer ibadetleri için Ramazan Ayının Önemi, Teravih Namazı Nasıl Kılınır? ve İtikâf Nedir, Nasıl Yapılır? yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre Ramazan’da ve üç aylarda Kur’an’ın okunup dinleyenlerce takip edilerek hatmedilmesi geleneğidir; kelime “karşılaştırmak” anlamına gelir.

Cebrâil’in Ramazan’ın her gecesinde Hz. Peygamber ile buluşup Kur’an’ı karşılıklı okumasına dayanır (Buhârî, Bed’ü’l-vahy, hadis no: 6).

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre Türkiye’de genellikle Ramazan’ın ilk günü başlar ve arefe günü yapılan dua ile tamamlanır.

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’nde mukabelenin camilerde, mescidlerde ve evlerde okunduğu, evlerde toplanarak mukabele dinlemenin yaygın bir gelenek olduğu belirtilir.

Hz. Peygamber, Cebrâil’in her yıl Kur’an’ı kendisiyle bir kez, vefat ettiği yıl ise iki kez karşılıklı okuduğunu bildirmiştir (Buhârî, Menâkıb, hadis no: 3624).

Kaynaklar

  1. “Mukabele”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Nebi Bozkurt): islamansiklopedisi.org.tr/mukabele--kuran
  2. Diyanet İşleri Başkanlığı, 2027 Yılı Dinî Günler Listesi: vakithesaplama.diyanet.gov.tr/icerik.php?icerik=154
  3. Buhârî, Bed’ü’l-vahy, hadis no: 6; Menâkıb, hadis no: 3624; Fezâilü’l-Kur’ân, hadis no: 5027; Müslim, Zikir, hadis no: 2699.
RamazanRamazan’da bağışınızı ihtiyaç sahiplerine ulaştırabilirsiniz. Detaylı Bilgi Almak İçinWhatsApp Hattımız 0552 392 58 51

Bu sayfa içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı,resim,görüntü,fotoğraf,video,vb.) Hayır Kapısı Derneği'ne ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında korunmaktadır

Bu hakları ihlal eden kişiler, 5486 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Dernek ilgili yasal işlem başlatma hakkına sahiptir

STK PRO