2019'dan beri iyiliği sınır tanımadan taşıyoruz.
T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307
T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307
· Bağış Rehberi · 4 dk okuma
Vefat eden bir yakınımız için dua edilir, onun adına sadaka verilir ve kalıcı hayırlar yapılır. Hadislerde, insan öldükten sonra sadaka-i câriyesinin ve kendisine dua eden evladının sevabının sürdüğü bildirilir. Bu yazıda vefat edenin ardından yapılabilecekleri Buhârî ve Müslim’deki hadislerle bulabilirsiniz.
İçindekiler
إِذَا مَاتَ الإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلاَّ مِنْ ثَلاَثَةٍ إِلاَّ مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ
“İnsan öldüğü zaman üç şey dışında ameli kesilir: Sadaka-i cariye, faydalanılan ilim ve kendisine dua eden hayırlı evlat.”
Müslim, Vasiyyet, hadis no: 1631
Hadiste sayılan üç şeyden biri, ardından dua eden hayırlı evlattır. Sadaka-i câriyenin ne olduğu için Sadaka-i Câriye Nedir? yazımıza bakabilirsiniz.
Hz. Peygamber, Habeşistan hükümdarı Necâşî’nin vefat ettiği gün ashabına şöyle buyurmuştur:
اسْتَغْفِرُوا لأَخِيكُمْ
“Kardeşiniz için Allah’tan bağışlanma dileyin.”
Buhârî, Menâkıbü’l-ensâr, hadis no: 3880
Ümmü Seleme’nin bildirdiğine göre Hz. Peygamber, vefat eden Ebû Seleme için şöyle dua etmiştir:
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لأَبِي سَلَمَةَ وَارْفَعْ دَرَجَتَهُ فِي الْمَهْدِيِّينَ وَاخْلُفْهُ فِي عَقِبِهِ فِي الْغَابِرِينَ وَاغْفِرْ لَنَا وَلَهُ يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ وَافْسَحْ لَهُ فِي قَبْرِهِ. وَنَوِّرْ لَهُ فِيهِ
“Allah’ım! Ebû Seleme’yi bağışla, derecesini hidayete erenler arasında yükselt, geride bıraktıklarına sen vekil ol. Ey âlemlerin Rabbi! Bizi de onu da bağışla; kabrini genişlet ve orayı onun için aydınlat.”
Müslim, Cenâiz, hadis no: 920
Cenaze namazında ve kabir ziyaretinde okunan dualar için Cenaze Duası yazımıza bakabilirsiniz.
إِنَّ أُمِّي افْتُلِتَتْ نَفْسُهَا، وَأَظُنُّهَا لَوْ تَكَلَّمَتْ تَصَدَّقَتْ، فَهَلْ لَهَا أَجْرٌ إِنْ تَصَدَّقْتُ عَنْهَا قَالَ نَعَمْ
“Bir adam Hz. Peygamber’e ‘Annem ansızın vefat etti. Konuşabilseydi sadaka verirdi diye düşünüyorum. Onun adına sadaka versem ona sevabı olur mu?’ diye sordu. Hz. Peygamber ‘Evet’ buyurdu.”
Buhârî, Cenâiz, hadis no: 1388
إِنَّ أُمِّي تُوُفِّيَتْ وَأَنَا غَائِبٌ عَنْهَا، أَيَنْفَعُهَا شَىْءٌ إِنْ تَصَدَّقْتُ بِهِ عَنْهَا قَالَ نَعَمْ. قَالَ فَإِنِّي أُشْهِدُكَ أَنَّ حَائِطِي الْمِخْرَافَ صَدَقَةٌ عَلَيْهَا
“Sa‘d b. Ubâde ‘Ey Allah’ın Resûlü! Annem ben yanında değilken vefat etti. Onun adına bir şey sadaka versem ona faydası olur mu?’ diye sordu. Hz. Peygamber ‘Evet’ buyurdu. Sa‘d ‘Öyleyse seni şahit tutuyorum: Mihrâf adlı bahçem onun adına sadakadır’ dedi.”
Buhârî, Vesâyâ, hadis no: 2756
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’nin “Çeşme” maddesinde, Hz. Peygamber’in bir defasında en faziletli sadakanın su temin etmek olduğunu bildirdiği aktarılır (Ebû Dâvûd, “Zekât”, 41; İbn Mâce, “Edeb”, 8).
Su hayrı geleneği için Hayır Çeşmesi ve Su Hayrı Geleneği, su kuyusunun nasıl açıldığı için Su Kuyusu Nasıl Açılır? yazılarımıza bakabilirsiniz.
Buhârî’deki bir hadise göre Hz. Peygamber, cenaze namazını kıldırması istenen kişi için önce “Borcu var mı?” diye sorardı (Buhârî, Havâlât, hadis no: 2289). Yerine getirilmemiş bir adak hakkında da şöyle buyurmuştur:
إِنَّ أُمِّي نَذَرَتْ أَنْ تَحُجَّ، فَلَمْ تَحُجَّ حَتَّى مَاتَتْ أَفَأَحُجُّ عَنْهَا قَالَ نَعَمْ. حُجِّي عَنْهَا، أَرَأَيْتِ لَوْ كَانَ عَلَى أُمِّكِ دَيْنٌ أَكُنْتِ قَاضِيَةً اقْضُوا اللَّهَ، فَاللَّهُ أَحَقُّ بِالْوَفَاءِ
“Cüheyne kabilesinden bir kadın Hz. Peygamber’e ‘Annem hacca gitmeyi adamıştı, fakat haccedemeden vefat etti. Onun yerine haccedebilir miyim?’ diye sordu. Hz. Peygamber ‘Evet, onun yerine haccet. Annenin bir borcu olsaydı öder miydin? Allah’a olan borcu ödeyin; Allah, kendisine verilen sözün tutulmasına daha layıktır’ buyurdu.”
Buhârî, Cezâü’s-sayd, hadis no: 1852
Din İşleri Yüksek Kurulu’nun kurban kitapçığına göre dinde “ölü kurbanı” diye ayrı bir kurban çeşidi yoktur; bununla birlikte sevabı vefat eden kişiye bağışlanmak üzere kurban kesilebilir. Ayrıntısı için Ölmüş Kişi Adına Kurban Olur mu? yazımıza bakabilirsiniz.
إِنَّ أَبَرَّ الْبِرِّ صِلَةُ الْوَلَدِ أَهْلَ وُدِّ أَبِيهِ
“İyiliğin en değerlisi, kişinin babasının dostlarıyla ilgisini sürdürmesidir.”
Müslim, Birr, hadis no: 2552
السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الدِّيَارِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ لَلَاحِقُونَ أَسْأَلُ اللَّهَ لَنَا وَلَكُمْ الْعَافِيَةَ
“Ey bu diyarın mümin ve Müslüman sakinleri! Selâm sizin üzerinize olsun. İnşallah biz de size katılacağız. Allah’tan bize ve size âfiyet dilerim.”
Müslim, Cenâiz, hadis no: 975
Anne babanın hakları için Ana Baba Hakkı, taziye için Başsağlığı ve Taziye Mesajları yazılarımıza bakabilirsiniz.
Hadislerde vefat eden için dua etmek (Buhârî, Menâkıbü’l-ensâr, hadis no: 3880), onun adına sadaka vermek (Buhârî, Cenâiz, hadis no: 1388) ve kalıcı hayır bırakmak (Müslim, Vasiyyet, hadis no: 1631) anılır.
Bir sahâbî, vefat eden annesi adına sadaka verirse ona sevabı olup olmayacağını sormuş, Hz. Peygamber “Evet” buyurmuştur (Buhârî, Cenâiz, hadis no: 1388).
Hz. Peygamber, vefat eden Necâşî için ashabına “Kardeşiniz için Allah’tan bağışlanma dileyin” buyurmuş (Buhârî, Menâkıbü’l-ensâr, hadis no: 3880); kendisine dua eden hayırlı evladı, ölümden sonra sevabı süren üç şey arasında saymıştır (Müslim, Vasiyyet, hadis no: 1631).
Hadislerde vefat eden adına sadaka verildiği bildirilir: Sa‘d b. Ubâde, vefat eden annesi adına bahçesini sadaka olarak vermiştir (Buhârî, Vesâyâ, hadis no: 2756). Derneğimizde su kuyusu, vefat etmiş bir yakın adına da açtırılabilir.
Din İşleri Yüksek Kurulu’nun kurban kitapçığına göre “ölü kurbanı” diye ayrı bir kurban çeşidi yoktur; sevabı vefat edene bağışlanmak üzere kurban kesilebilir.
Hz. Peygamber, cenaze namazını kıldırmadan önce vefat edenin borcu olup olmadığını sorardı (Buhârî, Havâlât, hadis no: 2289).
Bu sayfa içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı,resim,görüntü,fotoğraf,video,vb.) Hayır Kapısı Derneği'ne ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında korunmaktadır
Bu hakları ihlal eden kişiler, 5486 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Dernek ilgili yasal işlem başlatma hakkına sahiptir