Anasayfa

Giriş/Üye

Hesap No

Bağış Yap

Sepetim

2019'dan beri iyiliği sınır tanımadan taşıyoruz.

T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307

  • Adres: Kısıklı, Yıldıran Sk. No:5, 34696 Üsküdar/İstanbul
  • Çağrı Merkezi: 0216 344 58 51
  • Whatsapp Hattı: 0552 392 58 51 - 0552 393 58 51
  • E-Mail Adresi: [email protected]

T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307

  • Adres: Kısıklı, Yıldıran Sk. No:5, 34696 Üsküdar/İstanbul
  • Çağrı Merkezi: 0216 344 58 51
  • Whatsapp Hattı: 0552 392 58 51 - 0552 393 58 51
  • E-Mail Adresi: [email protected]

Yetim Hakkı Nedir? Ayet ve Hadislerde Yetim

· Ayet ve Hadislerle Değerler · 3 dk okuma

Yetim hakkı, babasını kaybetmiş çocuğun malının korunmasını ve ona iyi davranılmasını ifade eder. Kur’an’da yetim malını haksız yere yemek yasaklanır; Hz. Peygamber de yetim malı yemeyi helâk edici yedi günah arasında saymıştır. Bu yazıda yetim hakkını ayet ve hadisleriyle bulabilirsiniz.

  • AyetlerNisâ 2, 6, 10; En‘âm 152; İsrâ 34
  • HadisBuhârî, Vesâyâ, hadis no: 2766
  • MüjdeBuhârî, Talâk, hadis no: 5304

Yetim hakkı ne demektir?

Yetim hakkı denince iki şey anlaşılır: yetimin malının korunması ve yetime iyi davranılması. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’nin “Yetim” maddesi her iki konuda Kur’an ayetlerini ve hadisleri bir araya getirir. Yetimin kim olduğu konusunda Yetim Kime Denir? yazımıza bakabilirsiniz.

Kur’an’da yetimin malı

İslâm Ansiklopedisi’ne göre yetimin malıyla ilgili ayetlerin içeriği şöyledir:

  • Nisâ Suresi 2, 6 ve 10. ayetler: Yetim malını haksız yere yemek büyük günahtır ve ağır azap sebebidir; veli ve vasî ancak fakirse o maldan belli ölçüde yararlanabilir.
  • Nisâ Suresi 6. ayet: Yetim büyüdüğünde malı gecikmeden kendisine teslim edilir ve teslim sırasında şahit bulundurulur.
  • En‘âm Suresi 152 ve İsrâ Suresi 34. ayetler: Yetimin malı en güzel şekilde korunup yönetilir.

Kur’an’da yetime iyi davranmak

İslâm Ansiklopedisi’ne göre yetime nasıl davranılacağıyla ilgili ayetlerin içeriği şöyledir:

  • Duhâ Suresi 9. ayet: Yetime kötü davranmak yasaklanır.
  • Mâûn Suresi 2 ve Fecr Suresi 17. ayetler: Yetimin itilip kakılması ve ona ilgisiz kalınması kınanır.
  • Bakara Suresi 177. ayet: Yetimlere yardım, iman ve ibadetle birlikte anılır.
  • Bakara Suresi 215 ve 220, İnsân Suresi 8. ayetler: Muhtaç yetimlerin doyurulması ve desteklenmesi teşvik edilir.

Hadislerde yetim hakkı

Hadis-i Şerif

اجْتَنِبُوا السَّبْعَ الْمُوبِقَاتِ. قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَمَا هُنَّ قَالَ الشِّرْكُ بِاللَّهِ، وَالسِّحْرُ، وَقَتْلُ النَّفْسِ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلاَّ بِالْحَقِّ، وَأَكْلُ الرِّبَا، وَأَكْلُ مَالِ الْيَتِيمِ، وَالتَّوَلِّي يَوْمَ الزَّحْفِ، وَقَذْفُ الْمُحْصَنَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ الْغَافِلاَتِ

“Helâk edici yedi şeyden sakının. (Sahâbîler ‘Ey Allah’ın Resûlü, onlar nelerdir?’ diye sorunca şöyle buyurdu:) Allah’a ortak koşmak, sihir, Allah’ın haram kıldığı cana haksız yere kıymak, faiz yemek, yetim malı yemek, savaş günü cepheden kaçmak ve iffetli, bir şeyden habersiz mümin kadınlara zina iftirası atmak.”

Buhârî, Vesâyâ, hadis no: 2766

Hadis-i Şerif

أَنَا وَكَافِلُ الْيَتِيمِ فِي الْجَنَّةِ هَكَذَا

“Ben ve yetimi himaye eden kişi cennette şöyle olacağız.”

Buhârî, Talâk, hadis no: 5304

Hadis-i Şerif

كَافِلُ الْيَتِيمِ لَهُ أَوْ لِغَيْرِهِ أَنَا وَهُوَ كَهَاتَيْنِ فِي الْجَنَّةِ

“Kendi yakını olan ya da olmayan bir yetimi himaye eden kişiyle ben, cennette şu ikisi gibi olacağız.”

Müslim, Zühd, hadis no: 2983

Yetimin malı ne zaman teslim edilir?

İslâm Ansiklopedisi’ne göre yetimin malını veli, vasî ya da hâkim idare eder; mal, yetim bulûğa erdiğinde ve rüşdü (malını idare edecek olgunluğu) görüldüğünde kendisine teslim edilir. Maddeye göre Ebû Hanîfe yirmi beş yaşına gelen yetime rüşd aranmaksızın malının verileceği, Ebû Yûsuf ve Muhammed ile diğer hukukçular ise rüşd görülmeden verilmeyeceği görüşündedir.

MezhepTeslimde şahit bulundurmak
HanefîMendup
ŞâfiîVâcip
MâlikîVâcip

İslâm Ansiklopedisi’nin aktardığına göre Hz. Peygamber, yetim mallarının ticaretle değerlendirilip artırılmasını istemiştir (Tirmizî, Zekât 15).

Tarihte yetimlerin korunması

İslâm Ansiklopedisi’ne göre Enfâl Suresi’nin 41. ve Haşr Suresi’nin 7. ayetlerine dayanılarak devlet gelirlerinin harcandığı yerler arasında yetimler de yer almıştır. Madde, tarihte yetimler için kurulan kurumları şöyle sayar:

  • Selçuklu döneminde eytamhâneler
  • Eyyûbî ve Memlük dönemlerinde yetim mektepleri
  • Osmanlı döneminde dârüleytamlar ve XIX. yüzyılın ortasından sonra eytam sandıkları
  • 1873’te kurulan Dârüşşafaka

Yetimlik ne zaman sona erer?

İslâm Ansiklopedisi’ne göre yetimlik bulûğ çağına girilmesiyle sona erer (Ebû Dâvûd, Vesâyâ 9); malın teslimi ise rüşde bağlıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Yetimin malının korunması ve yetime iyi davranılmasıdır. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre Kur’an’da yetim malını haksız yere yemek büyük günah sayılır (Nisâ Suresi 2, 6 ve 10. ayetler).

Yetime ait malı haksız yere kullanmak demektir. Hz. Peygamber yetim malı yemeyi helâk edici yedi günah arasında saymıştır (Buhârî, Vesâyâ, hadis no: 2766).

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre yetimin malını veli, vasî ya da hâkim idare eder.

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre yetim bulûğa erdiğinde ve rüşdü görüldüğünde malı kendisine teslim edilir.

Hz. Peygamber, yetimi himaye eden kişiyle cennette yan yana olacağını bildirmiştir (Buhârî, Talâk, hadis no: 5304; Müslim, Zühd, hadis no: 2983).

Kaynaklar

  1. “Yetim”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Abdüsselam Arı): islamansiklopedisi.org.tr/yetim
  2. Buhârî, Vesâyâ, hadis no: 2766; Talâk, hadis no: 5304. Müslim, Zühd, hadis no: 2983.
Yetim ÇalışmalarıYetimlere yönelik çalışmalarımıza destek olabilirsiniz. Detaylı Bilgi Almak İçinWhatsApp Hattımız 0552 392 58 51

Bu sayfa içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı,resim,görüntü,fotoğraf,video,vb.) Hayır Kapısı Derneği'ne ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında korunmaktadır

Bu hakları ihlal eden kişiler, 5486 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Dernek ilgili yasal işlem başlatma hakkına sahiptir

STK PRO