Anasayfa

Giriş/Üye

Hesap No

Bağış Yap

Sepetim

2019'dan beri iyiliği sınır tanımadan taşıyoruz.

T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307

  • Adres: Kısıklı, Yıldıran Sk. No:5, 34696 Üsküdar/İstanbul
  • Çağrı Merkezi: 0216 344 58 51
  • Whatsapp Hattı: 0552 392 58 51 - 0552 393 58 51
  • E-Mail Adresi: [email protected]

T.C. İstanbul Valiliği İzin No: 34.2025.3307

  • Adres: Kısıklı, Yıldıran Sk. No:5, 34696 Üsküdar/İstanbul
  • Çağrı Merkezi: 0216 344 58 51
  • Whatsapp Hattı: 0552 392 58 51 - 0552 393 58 51
  • E-Mail Adresi: [email protected]

Zekât ile İlgili Hadisler

· Ayet ve Hadislerle Değerler · 4 dk okuma

Bu yazıda zekât konusunda Buhârî ve Müslim’in kitaplarından seçilmiş 12 hadisi Arapça metni, Türkçe anlamı ve kaynağıyla bulabilirsiniz. Hadisler zekâtın dindeki yeri, kimden alınıp kime verileceği, nisabı, öşür, fitre ve sadaka başlıkları altında sıralandı.

  • Hadis sayısı12
  • KaynakBuhârî ve Müslim
  • KonularZekât, öşür, fitre, sadaka

Zekât İslam’ın beş esasından biridir

Hadis-i Şerif

بُنِيَ الإِسْلاَمُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، وَإِقَامِ الصَّلاَةِ، وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ، وَالْحَجِّ، وَصَوْمِ رَمَضَانَ

“İslam beş şey üzerine kurulmuştur: Allah’tan başka ilah olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın elçisi olduğuna şahitlik etmek, namazı kılmak, zekâtı vermek, haccetmek ve Ramazan orucunu tutmak.”

Buhârî, Îmân, hadis no: 8

Zekâtın anlamı ve şartları için Zekât Nedir? yazımıza bakabilirsiniz.

Zekât kimden alınır, kime verilir?

Hz. Peygamber, Muâz b. Cebel’i Yemen’e gönderirken ona insanları önce iman etmeye, sonra beş vakit namaza çağırmasını söylemiş, ardından şunu bildirmesini istemiştir:

Hadis-i Şerif

أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً فِي أَمْوَالِهِمْ، تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ وَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ

“Allah, mallarında bir sadakayı (zekâtı) onlara farz kılmıştır; bu, zenginlerinden alınır ve fakirlerine verilir.”

Buhârî, Zekât, hadis no: 1395

Hadis-i Şerif

فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ، وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ، فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ

“Mallarının en değerlilerini almaktan sakın. Mazlumun bedduasından da sakın; çünkü onunla Allah arasında perde yoktur.”

Buhârî, Zekât, hadis no: 1496

İkinci kutudaki cümleler aynı olayın başka bir rivayetindendir; Hz. Peygamber bunları da Muâz b. Cebel’e söylemiştir (Buhârî, Zekât, hadis no: 1496).

Bu hadislerde zekât “sadaka” kelimesiyle anılır. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre sadaka, zorunlu ve gönüllü bütün yardımları kapsayan geniş bir kavramdır. Zekâtın kimlere verileceği için Zekât Kimlere Verilir? yazımıza bakabilirsiniz.

Zekâtın nisabı ve öşür ile ilgili hadisler

Hadis-i Şerif

لَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ أَوَاقٍ صَدَقَةٌ، وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ ذَوْدٍ صَدَقَةٌ، وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ أَوْسُقٍ صَدَقَةٌ

“Beş ukıyyeden azında sadaka (zekât) yoktur; beş deveden azında sadaka yoktur; beş veskten azında sadaka yoktur.”

Buhârî, Zekât, hadis no: 1405

Hadis-i Şerif

فِيمَا سَقَتِ السَّمَاءُ وَالْعُيُونُ أَوْ كَانَ عَثَرِيًّا الْعُشْرُ، وَمَا سُقِيَ بِالنَّضْحِ نِصْفُ الْعُشْرِ

“Yağmurun ve kaynakların suladığı ya da kendiliğinden sulanan toprakların ürününde onda bir, emekle sulananlarda yirmide bir vardır.”

Buhârî, Zekât, hadis no: 1483

İlk hadisteki ukıyye ve vesk, o dönemde kullanılan ölçü birimleridir. Nisabın bugünkü karşılığı için Nisap Nedir?, toprak ürünlerinin zekâtı için Öşür Nedir? yazılarımıza bakabilirsiniz.

Fitre (fıtır sadakası) ile ilgili hadis

Hadis-i Şerif

فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم زَكَاةَ الْفِطْرِ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ، أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ عَلَى الْعَبْدِ وَالْحُرِّ، وَالذَّكَرِ وَالأُنْثَى، وَالصَّغِيرِ وَالْكَبِيرِ مِنَ الْمُسْلِمِينَ، وَأَمَرَ بِهَا أَنْ تُؤَدَّى قَبْلَ خُرُوجِ النَّاسِ إِلَى الصَّلاَةِ

“Resûlullah, fıtır sadakasını Müslümanlardan köleye ve hüre, erkeğe ve kadına, küçüğe ve büyüğe bir sâ‘ hurma ya da bir sâ‘ arpa olarak farz kıldı; insanlar namaza çıkmadan önce verilmesini emretti.”

Buhârî, Zekât, hadis no: 1503 (Abdullah b. Ömer’in anlatımı)

Bu rivayet Hz. Peygamber’in uygulamasını anlatan sahâbî sözüdür. Fitrenin bugünkü ölçüsü ve tutarı için Fitre Nedir, Ne Kadar? yazımıza bakabilirsiniz.

Hz. Peygamber yoksulu nasıl tarif etmiştir?

Hadis-i Şerif

لَيْسَ الْمِسْكِينُ الَّذِي يَطُوفُ عَلَى النَّاسِ تَرُدُّهُ اللُّقْمَةُ وَاللُّقْمَتَانِ وَالتَّمْرَةُ وَالتَّمْرَتَانِ، وَلَكِنِ الْمِسْكِينُ الَّذِي لاَ يَجِدُ غِنًى يُغْنِيهِ، وَلاَ يُفْطَنُ بِهِ فَيُتَصَدَّقُ عَلَيْهِ، وَلاَ يَقُومُ فَيَسْأَلُ النَّاسَ

“Miskin, kapı kapı dolaşıp bir iki lokma ya da bir iki hurma ile geri çevrilen kimse değildir. Asıl miskin, kendisine yetecek bir varlığı olmayan, hâli fark edilmediği için kendisine sadaka verilmeyen ve kalkıp insanlardan bir şey istemeyen kimsedir.”

Buhârî, Zekât, hadis no: 1479

Fakir ve miskin kavramları için Fakir ve Miskin Kime Denir? yazımıza bakabilirsiniz.

Zekâtı verilmeyen mal hakkındaki hadis

Hadis-i Şerif

مَنْ آتَاهُ اللَّهُ مَالاً، فَلَمْ يُؤَدِّ زَكَاتَهُ مُثِّلَ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا أَقْرَعَ، لَهُ زَبِيبَتَانِ، يُطَوَّقُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ

“Allah’ın kendisine mal verdiği kimse o malın zekâtını ödemezse, malı kıyamet günü onun için başı kel, iki benekli bir yılan hâline getirilir ve kıyamet günü boynuna dolanır.”

Buhârî, Zekât, hadis no: 1403

Rivayetin devamında yılanın, sahibine “Ben senin malınım, ben senin hazinenim” dediği bildirilir. Hz. Peygamber’in ardından Âl-i İmrân Suresi’nin cimrilik edenleri konu alan 180. ayetini okuduğu aktarılır (Buhârî, Zekât, hadis no: 1403).

Hz. Peygamber’in zekât getirenlere duası

Abdullah b. Ebû Evfâ’nın aktardığına göre Hz. Peygamber, kendisine zekâtını getirenlere dua ederdi. Babası zekâtını getirdiğinde de şöyle dua etmiştir:

Hadis-i Şerif

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى آلِ أَبِي أَوْفَى

“Allah’ım, Ebû Evfâ ailesine rahmet et.”

Buhârî, Zekât, hadis no: 1497

Sadaka ve infak ile ilgili hadisler

Hadis-i Şerif

مَا نَقَصَتْ صَدَقَةٌ مِنْ مَالٍ وَمَا زَادَ اللَّهُ عَبْدًا بِعَفْوٍ إِلاَّ عِزًّا وَمَا تَوَاضَعَ أَحَدٌ لِلَّهِ إِلاَّ رَفَعَهُ اللَّهُ

“Sadaka malı eksiltmez. Allah, affeden kulunun ancak şerefini artırır. Allah için alçak gönüllü olanı da Allah yüceltir.”

Müslim, Birr, hadis no: 2588

Hadis-i Şerif

الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى، وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ، وَخَيْرُ الصَّدَقَةِ عَنْ ظَهْرِ غِنًى

“Veren el, alan elden hayırlıdır. Vermeye, geçimini üstlendiklerinden başla. Sadakanın hayırlısı, ihtiyaç fazlasından verilendir.”

Buhârî, Zekât, hadis no: 1427

Hadis-i Şerif

دِينَارٌ أَنْفَقْتَهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَدِينَارٌ أَنْفَقْتَهُ فِي رَقَبَةٍ وَدِينَارٌ تَصَدَّقْتَ بِهِ عَلَى مِسْكِينٍ وَدِينَارٌ أَنْفَقْتَهُ عَلَى أَهْلِكَ أَعْظَمُهَا أَجْرًا الَّذِي أَنْفَقْتَهُ عَلَى أَهْلِكَ

“Allah yolunda harcadığın bir dinar, bir köleyi özgürlüğüne kavuşturmak için harcadığın bir dinar, bir yoksula sadaka olarak verdiğin bir dinar ve ailene harcadığın bir dinar… Bunların sevabı en büyük olanı, ailene harcadığındır.”

Müslim, Zekât, hadis no: 995

İkinci hadis daha uzun bir rivayetin ilk üç cümlesidir. Zekât, fitre ve sadaka arasındaki farklar için Zekât, Fitre ve Sadaka Arasındaki Farklar yazımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu yazıdaki hadislerin tamamı Buhârî ve Müslim’in kitaplarından alındı; büyük bölümü Buhârî’nin “Zekât” bölümündedir.

Hz. Peygamber bu sözü Muâz b. Cebel’i Yemen’e gönderirken söylemiştir (Buhârî, Zekât, hadis no: 1395).

Hadis Müslim’de geçer (Müslim, Birr, hadis no: 2588).

Bu yazıdaki bazı hadislerde zekât “sadaka” kelimesiyle anılır. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’ne göre sadaka, zorunlu ve gönüllü bütün yardımları kapsayan geniş bir kavramdır.

Abdullah b. Ömer’in aktardığına göre Hz. Peygamber fıtır sadakasını bir sâ‘ hurma ya da bir sâ‘ arpa olarak farz kılmış ve insanlar (bayram) namazına çıkmadan önce verilmesini emretmiştir (Buhârî, Zekât, hadis no: 1503).

Kaynaklar

  1. “Sadaka”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Ali Duman): islamansiklopedisi.org.tr/sadaka
  2. Buhârî, el-Câmiu’s-sahîh, hadis no: 8, 1395, 1403, 1405, 1427, 1479, 1483, 1496, 1497, 1503.
  3. Müslim, el-Câmiu’s-sahîh, hadis no: 995, 2588.
ZekâtZekâtınızı hesaplayıp ihtiyaç sahiplerine ulaştırabilirsiniz. Detaylı Bilgi Almak İçinWhatsApp Hattımız 0552 392 58 51

Bu sayfa içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı,resim,görüntü,fotoğraf,video,vb.) Hayır Kapısı Derneği'ne ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında korunmaktadır

Bu hakları ihlal eden kişiler, 5486 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Dernek ilgili yasal işlem başlatma hakkına sahiptir

STK PRO